Klimaatwetenschappers slaan alarm nu de zeeoppervlaktetemperaturen in april de op één na hoogste ooit gemeten waarden bereikten. De metingen wijzen op de opkomst van een mogelijk extreem krachtige El Niño, een klimaatpatroon dat wereldwijd extreme weersomstandigheden kan veroorzaken.
Historische oceaantemperaturen gemeten
Volgens livescience.com waren de zeeoppervlaktetemperaturen van afgelopen maand de tweede warmste voor een aprilmaand sinds het begin van de metingen. Deze uitzonderlijke warmte in de oceanen vormt een duidelijk signaal dat El Niño zich aan het ontwikkelen is, een natuurlijk klimaatfenomeen dat zich gemiddeld eens per twee tot zeven jaar voordoet.
El Niño ontstaat wanneer warme oceaanwateren zich ophopen in het oostelijke tropische deel van de Stille Oceaan. Dit verstoort normale weersystemen wereldwijd en kan leiden tot droogtes, overstromingen en extreme temperaturen op verschillende continenten.
Kans op 'super El Niño' neemt toe
Toonaangevende klimaatmodellen van het Europese weercentrum ECMWF en de Amerikaanse NOAA voorspellen volgens netweather.tv een kans van 20 tot 25 procent op een "super El Niño" tegen eind 2026. De kans op een sterke El Niño-gebeurtenis ligt zelfs op 80 procent. Een dergelijke krachtige variant komt gemiddeld slechts eens per eeuw voor.
Het Amerikaanse Climate Prediction Centre meldde vijf dagen geleden dat de overgang van La Niña naar neutrale omstandigheden binnen een maand wordt verwacht. Vanaf juni tot augustus 2026 is er een kans van 62 procent dat El Niño zich manifesteert en aanhoudt tot minstens het einde van het jaar.
Mogelijke doorbraak van 1,5 graden-grens
De verwachte sterke El Niño baart klimaatwetenschappers zorgen omdat de bijbehorende abnormaal warme zeetemperaturen in de tropische Stille Oceaan kunnen leiden tot wereldwijde temperatuurstijgingen van wel 1,7 graden Celsius boven pre-industriële niveaus. theguardian.com suggereren sommige voorspellingsmodellen zelfs dat temperaturen voor het eerst in de geregistreerde geschiedenis de 2 graden-grens kunnen overschrijden.
Dit zou betekenen dat de internationale klimaatdoelstelling om de opwarming onder de 1,5 graad te houden, zoals vastgelegd in het Akkoord van Parijs, tijdelijk wordt overschreden. Hoewel een enkele overschrijding tijdens een El Niño-jaar niet direct betekent dat het klimaatdoel definitief is gemist, onderstreept het de urgentie van klimaatactie.
Wereldwijde gevolgen verwacht
El Niño heeft directe gevolgen voor het weer in de Stille Oceaan-regio, Noord- en Zuid-Amerika, maar beïnvloedt ook Europa indirect. netweather.tv dat het fenomeen de Noord-Atlantische jetstream kan verschuiven, wat doorwerkt in Europese weerpatronen.
Experts waarschuwen dat een super El Niño extreme weersgebeurtenissen kan versterken. Historisch gezien hebben sterke El Niño-gebeurtenissen geleid tot verwoestende droogtes in Australië en Zuidoost-Azië, hevige regenval en overstromingen in Zuid-Amerika, en verhoogde orkaanactiviteit in de Stille Oceaan. Tegelijkertijd kan het fenomeen juist leiden tot een afname van orkanen in de Atlantische Oceaan.
Wetenschappelijke monitoring intensiveert
Klimaatwetenschappers volgen de ontwikkelingen nauwlettend via oceaanboei-netwerken en satellietmetingen. De komende maanden zullen cruciaal zijn om te bepalen hoe krachtig de El Niño daadwerkelijk wordt. theguardian.com dat de combinatie van een sterke El Niño met de voortdurende opwarming door menselijke broeikasgasuitstoot kan leiden tot ongekende temperatuurrecords.
De situatie onderstreept volgens wetenschappers de kwetsbaarheid van het klimaatsysteem en de noodzaak om beter voorbereid te zijn op extreme weersomstandigheden. Overheden en hulporganisaties worden opgeroepen om noodplannen te actualiseren voor mogelijke droogtes, overstromingen en voedseltekorten die een super El Niño kan veroorzaken.
De komende weken en maanden zullen uitwijzen of de voorspellingen van een historisch sterke El Niño bewaarheid worden, en welke concrete gevolgen dit zal hebben voor het wereldwijde weer en klimaat in de tweede helft van 2026.