Wetenschappers hebben een opmerkelijk sociaal gedrag vastgesteld bij de Noordse griend (Hyperoodon ampullatus). Waar bij veel diersoorten een slechte gezondheid vaak leidt tot sociaal isolement of een lagere status binnen de groep, vertonen deze walvissen juist een tegenovergestelde trend. Volgens een publicatie van newscientist.com blijken individuen die kampen met ziekte of ernstige ondervoeding vaker omringd te worden door hun groepsgenoten dan dieren die in goede conditie verkeren.
Collectieve zorg in de oceaan
Deze bevinding dat walvissen juist in tijden van fysieke zwakte meer gezelschap zoeken, was voor de onderzoekers onverwacht. In de natuur is het vaker het geval dat zieke dieren worden gemeden. Bij de Noordse griend lijkt er echter sprake te zijn van een vorm van collectieve ondersteuning, waarbij de groep zich rondom een hulpbehoevig lid verzamelt.
Interessant is dat deze moderne wetenschappelijke observaties overeenkomen met historische verslagen. Zo schreef David Gray, de commandant van de stoomboot Eclipse, al in 1882 over dit fenomeen. Hij merkte op dat groepen Noordse grienden gewonde soortgenoten niet in steek lieten zolang ze nog leefden, en dat dieren vanuit verschillende richtingen naar het getroffen individu toe zwommen, zoals beschreven in de berichtgeving van .
Complexiteit van het onderzoek
Het bestuderen van deze specifieke walvissoort is een uitdaging voor biologen. De Noordse griend behoort tot de snavelwalvissen en leeft in afgelegen oceaangebieden. Omdat ze een groot deel van hun tijd doorbrengen met extreem diepe duiken voor voedsel, zijn ze zelden aan de oppervlakte waarneembaar. Olaf Meynecke van de Griffith University in Brisbane, die geen deel uitmaakte van het onderzoeksteam, wijst erop dat deze ongrijpbaarheid het observeren van de soort zeer bemoeilijkt, aldus .
Om deze hindernissen te omzeilen, hebben Hal Whitehead van Dalhousie University en zijn collega's een langdurige studie opgezet. Zij volgen sinds de jaren 80 een populatie die zich concentreert rond een diepe onderzeese canyon, op ongeveer anderhalf dag varen van Halifax.
Analyse van decennia aan data
De nieuwe inzichten zijn gebaseerd op een uitgebreide database met foto's die over een periode van 37 jaar is verzameld. Deze beelden zijn gemaakt op de momenten dat de walvissen kortstondig naar boven komen om te ademen. Sam Walmsley van Princeton University legt uit dat het team individuele dieren kan herkennen aan specifieke kenmerken en markeringen op hun vinnen.
Door deze methode van foto-identificatie konden de wetenschappers de levensloop van individuen over meerdere decennia nauwkeurig volgen. Hierdoor werd de correlatie tussen de fysieke gezondheid van een walvis en de omvang van zijn sociale kring zichtbaar. De data bevestigen dat de sociale cohesie toeneemt wanneer een dier fysiek verzwakt, wat wijst op een diepgeworteld zorgmechanisme binnen deze populatie, zoals gerapporteerd door .