Een krachtige uitbarsting op de zon kan vanavond voor een spectaculair natuurverschijnsel zorgen boven grote delen van de Verenigde Staten. Een coronale massa-ejectie raast met hoge snelheid richting de aarde en kan het noorderlicht tot ver in het zuiden zichtbaar maken.
Krachtige zonneactiviteit richting aarde
Op 29 maart vond er een forse uitbarsting plaats op de zon. Volgens thetelegraph.com produceerde de zon een X1.4-klasse zonnevlam, een van de krachtigste categorieën die wetenschappers onderscheiden. Deze uitbarsting kwam uit zonnegebied AR4405 in het zuidoostelijke kwadrant van de zon.
De zonnevlam ging gepaard met een coronale massa-ejectie (CME), een enorme wolk van geladen deeltjes die van de zon wordt weggeslingerd. earthsky.org dat deze CME met een snelheid van ongeveer 1.845 kilometer per seconde door de ruimte reist. Hoewel de uitbarsting niet volledig richting de aarde was gericht, verwachten wetenschappers dat de CME de aarde op 31 maart zal raken in wat zij een "glancing blow" noemen – een schampschot.
Geomagnetische storm verwacht
Het Space Weather Prediction Center van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NOAA heeft een waarschuwing uitgegeven voor een geomagnetische storm. Volgens forbes.com kan de storm een sterkte bereiken van G2 (matig) tot mogelijk G3 (sterk), met een kleine kans op G4 (zwaar). Deze classificaties geven aan hoe krachtig het magnetische veld van de aarde wordt verstoord door de binnenkomende zonnedeeltjes.
"De CME wordt nog steeds geëvalueerd, maar vroege resultaten zijn redelijk consistent met op zijn minst een gedeeltelijke impact hier op aarde," aldus het Space Weather Prediction Center in een verklaring die thetelegraph.com. De voorspelling kan nog veranderen naarmate wetenschappers meer gegevens analyseren over de exacte richting en snelheid van de CME.
Aurora-jager Vincent Ledvina merkte op dat een groot deel van de coronale massa-ejectie werd geblokkeerd door een coronaal gat, wat de intensiteit van de storm kan beïnvloeden.
Zestien staten kunnen noorderlicht zien
De verwachte geomagnetische storm betekent dat het noorderlicht vanavond veel verder naar het zuiden zichtbaar kan zijn dan normaal. space.com kunnen inwoners van zestien Amerikaanse staten het fenomeen mogelijk waarnemen, variërend van Alaska tot Wyoming.
Tempo.co rapporteert dat staten als New York, Wisconsin en Washington tot de gebieden behoren waar het noorderlicht zichtbaar zou kunnen zijn. De beste kijktijden zijn vanaf de late avond tot de vroege ochtend, wanneer de lucht het donkerst is en de geomagnetische activiteit vaak zijn hoogtepunt bereikt.
Tips voor waarnemers
Voor wie het noorderlicht wil waarnemen, is de locatiekeuze cruciaal. Experts raden aan om gebieden op te zoeken die ver verwijderd zijn van lichtvervuiling van steden. Een vrij uitzicht op de noordelijke horizon is essentieel, bij voorkeur vanaf een verhoogde of landelijke locatie.
Het noorderlicht ontstaat wanneer geladen deeltjes van de zon het magnetische veld van de aarde binnendringen en botsen met moleculen in de atmosfeer. Deze botsingen produceren het karakteristieke kleurenschouwspel, waarbij groen de meest voorkomende kleur is, maar ook rood, paars en blauw kunnen voorkomen afhankelijk van de hoogte en het type atmosferische moleculen.
Toenemende zonneactiviteit
Deze gebeurtenis past in een patroon van toegenomen zonneactiviteit. De zon bevindt zich momenteel in een actieve fase van zijn ongeveer elfjarige cyclus, wat betekent dat er vaker krachtige zonnevlammen en coronale massa-ejecties voorkomen. Eerder deze maand waren er al meerdere waarschuwingen voor geomagnetische stormen, waarbij het noorderlicht ook in zuidelijker gelegen gebieden zichtbaar was.
Hoewel geomagnetische stormen prachtige natuurverschijnselen kunnen veroorzaken, kunnen ze ook technische systemen beïnvloeden. Sterke stormen kunnen communicatiesystemen, GPS-navigatie en stroomnetten verstoren. Bij de verwachte G2- tot G3-storm van vanavond zijn dergelijke verstoringen echter beperkt.
Waarnemers die het noorderlicht willen fotograferen, wordt aangeraden een camera met handmatige instellingen te gebruiken, een lange sluitertijd in te stellen en een statief te gebruiken voor stabiele opnames. Smartphones met nachtmodus kunnen ook verrassend goede resultaten opleveren bij het vastleggen van dit natuurfenomeen.