De Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) intensiveert haar aanpak van fraude en heeft aangekondigd dat de verkoop van treinkaartjes in de trein vanaf 1 juli niet langer mogelijk zal zijn. Deze maatregelen zijn gericht op het verminderen van financiële verliezen door zwartrijden en het verhogen van de veiligheid voor het treinpersoneel.
Verscherpte controles en financiële impact
In de eerste twee weekenden van december 2025 voerde de NMBS, in samenwerking met de politie, grootschalige ticketcontroleacties uit. Tijdens deze acties werden ruim 50.000 reizigers in meer dan 570 treinen gecontroleerd op een geldig vervoersbewijs. Hieruit bleek dat 7% van de gecontroleerde reizigers niet in orde was gva.be. Deze controles zijn een aanvulling op de dagelijkse controles door treinbegeleiders en vinden zowel in de trein als op de perrons plaats.
De aanpak van fraude is een prioriteit voor de NMBS, mede omdat discussies over ongeldige vervoersbewijzen de belangrijkste oorzaak zijn van agressie tegen treinpersoneel. Daarnaast leidt fraude tot aanzienlijke financiële verliezen, die volgens de NMBS oplopen tot tientallen miljoenen euro's per jaar demorgen.be. In 2025 zullen er 40% meer reizigers worden gecontroleerd dan het voorgaande jaar, en ook in 2026 staan er regelmatig grootschalige controleacties gepland nmbs.be.
Afschaffing kaartverkoop in de trein
Vanaf 1 juli 2026 is het niet langer mogelijk om een treinkaartje bij de conducteur in de trein te kopen. Reizigers dienen dan vóór het instappen over een geldig vervoersbewijs te beschikken railtech.be. Momenteel is het nog mogelijk om een kaartje in de trein aan te schaffen, zij het met een toeslag van 9 euro. De NMBS wil met deze maatregel de regels verduidelijken en de veiligheid van haar medewerkers versterken, aangezien de verkoop van kaartjes in de trein vaak leidt tot discussies en soms zelfs agressie hagelandactueel.be.
Wie na 1 juli zonder geldig vervoersbewijs in de trein stapt, riskeert een boete van 90 euro. Indien deze boete niet binnen veertien dagen wordt betaald, kan het bedrag oplopen tot 250 euro. Er zijn uitzonderingen voorzien voor situaties waarin de app voor kaartverkoop niet werkt of een kaartautomaat defect is; in dergelijke gevallen kan de conducteur alsnog een kaartje tegen het normale tarief verstrekken, dat binnen twee weken betaald moet worden.
Kritiek van reizigersorganisaties
De Belgische reizigersorganisatie TreinTramBus heeft kritiek geuit op de afschaffing van de kaartverkoop in de trein. Volgens de organisatie kopen veel toeristen hun kaartje in de trein omdat zij de werking en tarieven van het Belgische spoorwegsysteem niet altijd begrijpen. TreinTramBus stelt dat de procedure met uitstel van betaling voor deze groep reizigers te ingewikkeld is.
De extra controles en de afschaffing van de kaartverkoop in de trein worden door de NMBS positief ontvangen door zowel reizigers als medewerkers. De maatregelen dragen bij aan een grotere zichtbaarheid van treinbegeleiders, Securail en politiediensten, wat het veiligheidsgevoel en de klantentevredenheid ten goede komt. De NMBS benadrukt dat deze stappen essentieel zijn om de financiële duurzaamheid te waarborgen en een veilige en aangename reiservaring te bieden voor alle passagiers.