Een onderzoeksteam van het Imperial College London heeft een innovatieve CubeSat genaamd HENON ontwikkeld. Deze kleine satelliet is ontworpen om de tijdspanne waarover waarschuwingen voor gevaarlijke zonneverschijnselen kunnen worden gegeven, aanzienlijk te vergroten. De missie richt zich op het beter beschermen van menselijke infrastructuur tegen de impact van het ruimteweer.
De zon is onmisbaar voor het leven op onze planeet, maar zij brengt ook risico's met zich mee. Zonnevlammen, stralingsstormen en geomagnetische stormen kunnen namelijk ernstige verstoringen veroorzaken voor satellieten en andere technologische systemen op aarde. Om deze schade te beperken, is een tijdige en accurate voorspelling van dergelijke stormen van essentieel belang.
Beperkingen van de huidige waarnemingen
Op dit moment is de marge voor waarschuwingen relatief klein. Volgens universetoday.com beschikken we momenteel over een meldingstijd die varieert tussen de 15 en 60 minuten voordat een zonnegebeurtenis de aarde daadwerkelijk raakt. Deze korte termijn is het gevolg van de huidige positionering van meetinstrumenten. De meeste satellieten bevinden zich namelijk op het L1-Lagrangepunt, dat op ongeveer 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde ligt.
De technologische sprong met HENON en MAGIC
Tijdens de National Astronomy Meeting van de Royal Astronomical Society, die plaatsvond tussen 20 en 24 juli 2026, werd de HENON-CubeSat (Heliospheric pioneer for solar and interplanetary threats defence) officieel gepresenteerd. Het hart van deze satelliet is het MAGIC-instrument, een gespecialiseerde magnetometer die is ontwikkeld door het Imperial College.
Het cruciale verschil met bestaande systemen is de beoogde locatie van de CubeSat. In plaats van het L1-punt zal HENON opereren op een afstand van 15 miljoen kilometer van de aarde. Omdat dit tien keer verder weg is dan de huidige systemen, schatten onderzoekers dat de waarschuwingstijd kan worden uitgebreid naar maximaal drie uur, zoals beschreven door .
Naast de tijdswinst is het instrument MAGIC specifiek ontworpen om het magnetische veld van de zon nauwkeuriger in kaart te brengen. Hierdoor kan niet alleen sneller, maar ook beter worden bepaald hoe ernstig een naderende storm precies is.
Historische context en toekomstige missies
De noodzaak voor een dergelijke verbetering wordt duidelijk wanneer men kijkt naar historische gebeurtenissen. Een bekend voorbeeld is het 'Carrington Event' van 1 tot 2 september 1859, waarbij intense zonneactiviteit wereldwijd zorgde voor aurora's en de toenmalige telegraafsystemen volledig ontregelde.
Dr. Jonathan Eastwood, professor in de ruimtefysica aan het Imperial College London, benadrukt dat HENON een fundamentele verschuiving teweeg kan brengen in hoe we ruimteweer voorspellen. Volgens berichtgeving van dient dit project bovendien als wegbereider voor een grotere operationele missie genaamd SHIELD, die momenteel door de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) wordt ontwikkeld.
Door de waarschuwingstijd te verlengen, krijgen overheden en diverse industrieën meer tijd om preventieve maatregelen te treffen. Dit vermindert het risico op schade aan kritieke infrastructuur, zowel in de ruimte als op het aardse oppervlak. De resultaten van de HENON-missie zullen volgens essentieel zijn voor de verdere ontwikkeling van deze beschermingsstrategieën.