De ruimte rondom onze planeet raakt verzadigd, wat leidt tot toenemende ongerustheid binnen de internationale wetenschappelijke gemeenschap. Met bijna 20.000 satellieten die momenteel in een baan om de aarde draaien, nadert de lage aardbaan — ook wel de Low-Earth Orbit (LEO) genoemd — een kritiek punt. Deze drukte wordt versterkt door de voortdurende lancering van nieuwe toestellen en de uitbreiding van grote satellietconstellaties.
Een van de meest urgente problemen in deze regio is de aanwezigheid van zogenaamde 'zombie-satellieten'. Volgens universetoday.com gaat het hierbij om meer dan 3.500 objecten die ofwel volledig defect zijn, ofwel geen signalen meer uitzenden. Omdat deze toestellen niet langer communiceren, kunnen andere satellieten niet tijdig worden gewaarschuwd voor hun aanwezigheid, wat het risico op botsingen aanzienlijk vergroot.
Het gevaar van dergelijke botsingen reikt verder dan het verlies van een enkel toestel. Hoewel veel moderne constellaties redundant zijn opgebouwd om incidentele uitval op te vangen, kan een crash leiden tot het gevreesde Kessler-syndroom. In dit scenario veroorzaakt een eerste botsing een kettingreactie van verdere crashes, waardoor de hoeveelheid ruimtepuin in een vicieuze cirkel exponentieel toeneemt en delen van de ruimte onbruikbaar worden.
Om deze dreiging het hoofd te bieden, is er een verschuiving gaande in de zogenaamde Rendezvous and Proximity Operations (RPO). Waar koppelingsoperaties in het verleden vaak unieke maatwerkoplossingen waren — zoals bij het International Space Station (ISS) — is er nu een noodzaak voor standaardisatie. In een publicatie in het vakblad Acta Astronautica wordt toegelicht dat RPO evolueert van eenmalige demonstraties naar routinematige missies. Zo zijn er reeds initiatieven zoals de ADRAS-J van Astroscale, de Tianyuan-1 uit China en de Mission Extension Vehicles van Northrop Grumman. Deze trend wordt, zoals beschreven door , gedreven door de groeiende behoefte aan assemblage, inspectie en het opruimen van puin.
In dit kader is CORTEX ontwikkeld, een innovatief autonoom systeem onder leiding van Minduli Wijayatunga van The Grainger College of Engineering aan de University of Illinois Urbana-Champaign. CORTEX fungeert als een end-to-end framework dat gebruikmaakt van convexe optimalisatie om trajecten bij korte-afstandsontmoetingen te ontwerpen en te begeleiden. Volgens is het systeem specifiek ontworpen om servicessatellieten autonoom te laten aanmeren bij inactieve objecten.
Het uiteindelijke doel van CORTEX is om zombie-satellieten te stabiliseren of te herstellen. Door het proces van aanmeren en herstel te automatiseren, is het niet langer nodig om voor elk object een handmatig en uniek missieplan op te stellen. Dit maakt het mogelijk om op grote schaal in te grijpen in de lage aardbaan. De technische haalbaarheid van dit kader is inmiddels aangetoond via een testopstelling met hardware, zoals vermeld door .
Door de functionaliteit en communicatie van deze verloren toestellen te herstellen, kan niet alleen kostbare technologie worden gered, maar wordt ook de kans op catastrofale puinwolken in de toekomst drastisch verkleind.