Twee NASA-ruimtesondes zijn op weg naar Mars — maar eerst maken ze een flinke slinger rond de aarde. De tweelingsondes maken deel uit van de ESCAPADE-missie. Die zet een slimme techniek in: de 'powered slingshot'-manoeuvre.
Volgens universetoday.com vliegen de twee toestellen in een zwaartekrachtmanoeuvre rond de aarde. Ze steken hun motoren aan. Zo winnen ze aanzienlijk snelheid — precies wat ze nodig hebben voor de lange reis naar de rode planeet.
🧠 Even simpel uitgelegd
Een slingshot werkt ongeveer zoals een katapult: een ruimtesonde vliegt dicht langs een planeet en 'leent' daar een beetje snelheid van de zwaartekracht. Door op dat moment óók de eigen motoren aan te zetten ('powered'), krijgt de sonde een extra duw. Zo komt hij met veel minder brandstof aan bij een verre planeet als Mars.
Waarom Mars zijn atmosfeer verloor
Het hoofddoel van ESCAPADE is een groot mysterie ontrafelen: waarom verloor Mars zijn oorspronkelijke atmosfeer? Wetenschappers vermoeden dat de planeet lang geleden warm en nat was — omstandigheden waarin eenvoudig leven theoretisch mogelijk was. Vandaag is Mars het tegenovergestelde: een koude, droge wereld met een zeer ijle atmosfeer die vooral uit koolstofdioxide bestaat.
De huidige wetenschappelijke consensus: de zonnewind en UV-straling hebben de atmosfeer langzaam de ruimte in geblazen. Dat kon gebeuren toen de kern van de planeet afkoelde en het globale magnetische veld verdween. Zonder die natuurlijke schild stond de atmosfeer direct bloot aan de straling van de zon.
Lokale magnetische velden in de korst
Een wereldwijd magnetisch veld heeft Mars niet meer, maar in de korst zitten wel lokale magnetische resten. Die worden niet meer opgewekt door een centrale dynamo, maar komen van ijzerrijke gesteenten die miljarden jaren geleden hun magnetische oriëntatie vastlegden. Deze velden zorgen voor specifieke magnetische plekken in de bovenste atmosfeer.
Precies daar gaat ESCAPADE op af: de sondes meten hoe de zonnewind reageert op die magnetische resten. Door die interacties nauwkeurig in kaart te brengen, hopen onderzoekers te begrijpen hoe het atmosferische verlies precies werkte. Meer over de bredere doelstellingen van de organisatie leest u op de website van nasa.gov.
Eerste sondes in formatie rond Mars
De missie heeft ook een technisch hoogtepunt in petto. Zodra de sondes Mars bereiken, vliegen ze in formatie rond de planeet. Ze zijn daarmee de eerste ruimtesondes die op deze specifieke wijze rond Mars manoeuvreren.
Die tactiek heeft een groot voordeel: de sondes kunnen gelijktijdig metingen doen op verschillende locaties. Dat is cruciaal om de dynamiek van het plasma en de interactie met de zonnewind accuraat in kaart te brengen. Eerder werden dergelijke gegevens onder andere verzameld door de inmiddels buiten gebruik gestelde Mars Global Surveyor. Met ESCAPADE zet NASA die zoektocht naar de mysteries van het zonnestelsel voort.