Terwijl NASA zich opmaakt voor de lancering van de Artemis II-missie op 1 april, werken ruimteweerexperts overuren om de vier astronauten te beschermen tegen een van de grootste bedreigingen in de ruimte: zonneactiviteit. De bemanning zal als eerste mensen in meer dan vijftig jaar buiten de beschermende magnetosfeer van de aarde reizen, wat hen kwetsbaar maakt voor gevaarlijke straling van de zon.
Gevaren buiten de magnetosfeer
Volgens universetoday.com zijn menselijke missies naar de maan veel kwetsbaarder voor ruimteweer dan astronauten op het International Space Station, die nog enigszins beschermd worden door de magnetosfeer van de aarde. Deze beschermende "schil" houdt het meeste schadelijke zonnestraling tegen dat een bedreiging vormt voor het leven op aarde.
Ruimteweer wordt veroorzaakt door uitbarstingen van de zon, zoals X-klasse zonnevlammen en coronale massa-ejecties. Deze fenomenen sturen een stroom van hoogenergetische geladen deeltjes richting de aarde en door het hele zonnestelsel. De straling van deze stormen is dodelijk voor het meeste leven en kan bij voldoende blootstelling leiden tot verhoogde kansen op kanker of gezondheidsproblemen die cognitie en prestaties kunnen aantasten.
Real-time monitoring tijdens de missie
NASA heeft aangekondigd dat het ruimteagentschap de zon in real-time zal monitoren gedurende de tien dagen durende Artemis II-missie. Hiervoor wordt een combinatie gebruikt van zonneobservatiesatellieten en zelfs rovers op Mars. Het agentschap werkt nauw samen met de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) om zonneactiviteit te volgen en tijdig waarschuwingen te kunnen sturen naar de bemanning.
"We zijn klaar," verklaarde NASA volgens space.com, waarbij het agentschap bevestigde dat de lancering op 1 april nog steeds volgens planning verloopt. De vier astronauten – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen – zijn inmiddels aangekomen bij het Kennedy Space Center in Florida.
Beschermingsmaatregelen aan boord
Het Orion-ruimtevaartuig en zijn Europese servicemodule zijn specifiek ontworpen om de betrouwbaarheid van essentiële systemen tijdens stralingsgebeurtenissen te waarborgen, zoals esa.int. De wanden van de capsule zullen een groot deel van de straling blokkeren bij een zonnedeeltjesgebeurtenis, maar de astronauten kunnen wel te maken krijgen met verstoringen in de communicatie met de aarde.
In het geval van een significante zonnestorm zouden de astronauten mogelijk hun toevlucht moeten zoeken in een geïmproviseerde "stormschuilplaats" binnen het ruimtevaartuig, vergelijkbaar met wat gebeurde op het International Space Station in september 2017. skyatnightmagazine.com heeft NASA protocollen ontwikkeld om de bemanning te instrueren wanneer dergelijke beschermende maatregelen noodzakelijk zijn.
Historische context en risico's
De zorgen over zonnestraling tijdens maanmissies zijn niet nieuw. Schrijver James A. Michener beschreef in zijn roman "Space" uit 1982 al een scenario waarin astronauten op de maan omkwamen door stralingsziekte tijdens een grote zonnestorm. Hoewel dit fictie was, illustreert het de reële gevaren waarmee ruimteverkenners te maken krijgen.
Tijdens de Apollo-missies in de jaren zestig en zeventig had NASA geluk dat er geen grote zonnedeeltjesgebeurtenissen plaatsvonden tijdens de maanlandingen. Met de Artemis-missies neemt het agentschap geen risico's en heeft het zijn monitoringcapaciteiten aanzienlijk uitgebreid.
Timing en zonneactiviteit
Sommige wetenschappers hebben gesuggereerd dat de lancering mogelijk uitgesteld zou moeten worden tot later in 2026, gezien de huidige fase van zonneactiviteit. De zon doorloopt een cyclus van ongeveer elf jaar, waarbij periodes van verhoogde activiteit afgewisseld worden met rustigere periodes. Momenteel bevindt de zon zich in een actieve fase, wat het risico op grote zonnedeeltjesgebeurtenissen verhoogt.
Desondanks houdt NASA vast aan de geplande lanceerdatum van 1 april. Het agentschap vertrouwt erop dat de combinatie van real-time monitoring, beschermende maatregelen in het ruimtevaartuig en gedetailleerde protocollen voldoende bescherming bieden voor de bemanning tijdens hun historische reis rond de maan.
De Artemis II-missie markeert een cruciale stap in NASA's programma om mensen terug te brengen naar de maan en uiteindelijk verder naar Mars. Het succesvol managen van ruimteweerrisico's is essentieel voor de veiligheid van toekomstige langdurige missies buiten de beschermende omgeving van de aarde.