De vier astronauten van NASA's Artemis 2-missie staan voor een historische reis rond de maan, maar een onzichtbaar gevaar vormt een belangrijke uitdaging: zonnestromen. Voor het eerst in decennia zullen mensen zich buiten de beschermende magnetosfeer van de aarde begeven, waardoor ze kwetsbaar worden voor gevaarlijke straling uit de ruimte.
Bescherming tegen kosmische straling
Volgens scientificamerican.com zullen de Artemis 2-astronauten tijdens hun tiendaagse vlucht volledig de bescherming van het aardmagnetisch veld verliezen. Straling vormt een dubbele bedreiging: bij matige blootstelling verhoogt het het langetermijnrisico op kanker, terwijl zware doses acute stralingsziekte kunnen veroorzaken.
De meeste vormen van kosmische straling zijn relatief voorspelbaar en kunnen worden ingecalculeerd in de missieplannen. Het grote onzekere element is echter het ruimteweer — plotselinge uitbarstingen van zonneactiviteit die gevaarlijke hoeveelheden straling kunnen produceren.
Veilige zones in de Orion-capsule
NASA heeft specifieke maatregelen getroffen om de bemanning te beschermen tijdens extreme zonnegebeurtenissen. space.com zijn er binnen de Orion-capsule bepaalde gebieden die extra bescherming bieden tegen straling. "Als een gebeurtenis bijzonder ernstig is, zijn er enkele plaatsen in de capsule, zoals opslagruimtes en bij het toilet, waar de bemanning naartoe kan gaan," aldus NASA-functionarissen.
Deze zones zijn strategisch gekozen omdat ze omringd zijn door meer materiaal en apparatuur, wat als extra afscherming dient tegen binnenkomende straling. De astronauten zouden zich tijdens een zware zonnestorm in deze gebieden kunnen verschuilen tot het gevaar voorbij is.
Voortdurende monitoring van zonneactiviteit
NASA houdt de zon nauwlettend in de gaten in de aanloop naar de lancering. Lori Glaze, NASA's waarnemend associate administrator voor exploration systems development, vertelde tijdens een persconferentie op 29 maart dat het ruimteweer op dat moment gunstig was. "Op dit moment houden we niets in de gaten," aldus Glaze, drie dagen voor de geplande lanceerpoging.
Ironisch genoeg produceerde de zon enkele uren na deze uitspraak een krachtige X-klasse zonnevlam — het meest krachtige type. space.com dat deze uitbarsting geen bedreiging vormde voor de geplande lancering van Artemis 2.
Historische context en risicobeheer
De Artemis 2-missie markeert de eerste keer sinds Apollo 17 in 1972 dat mensen zo ver van de aarde zullen reizen. nytimes.com zullen drie Amerikaanse astronauten en één Canadese astronaut een reis van tien dagen maken rond de maan zonder erop te landen.
Het ruimteweerrisico is niet nieuw — ook de Apollo-astronauten waren eraan blootgesteld. Het verschil is dat NASA nu beschikt over geavanceerdere monitoring- en voorspellingstechnologie. NASA's eigen wetenschappers houden continu de zonneactiviteit in de gaten om de astronauten te beschermen.
Voorbereiding op het onverwachte
Hoewel NASA niet simpelweg kan hopen op het beste wanneer de gezondheid van astronauten op het spel staat, erkent het ruimteagentschap dat complete eliminatie van het risico onmogelijk is. De combinatie van structurele bescherming in de Orion-capsule, real-time monitoring van zonneactiviteit en noodprotocollen moet de bemanning voldoende bescherming bieden.
De missie is een cruciale stap in NASA's Artemis-programma, dat tot doel heeft later dit decennium astronauten op het maanoppervlak te laten landen. Het succes van Artemis 2 zal aantonen dat NASA in staat is om bemanningen veilig buiten de beschermende omgeving van de lage aardbaan te brengen — een essentiële vereiste voor toekomstige maanlandingen en mogelijk zelfs bemande missies naar Mars.
De lancering staat gepland voor 1 april 2026, waarbij de Space Launch System-raket — NASA's krachtigste raket ooit voor bemande vluchten — de Orion-capsule met de vier astronauten naar de maan zal brengen voor een historische reis die de weg vrijmaakt voor een nieuwe generatie maanverkenning.