Een nieuw onderzoeksmodel stelt voor om AI-rekenkracht wereldwijd te verplaatsen via glasvezelnetwerken in plaats van elektriciteit via het stroomnet te transporteren. Deze aanpak zou de uitrol van datacenters versnellen, kosten drastisch verlagen en de druk op nationale energienetten verminderen.
De explosieve groei van kunstmatige intelligentie (AI) heeft geleid tot een ongekende vraag naar nieuwe datacenters. Deze expansie stuit echter op grote hindernissen, met name door beperkingen in de transmissiecapaciteit van elektriciteitsnetten. Volgens een recent onderzoek dat op 26 oktober 2026 is gepubliceerd via arxiv.org, komen veel nieuwe projecten vast te zitten in wachtrijen die jaren kunnen duren voordat zij een aansluiting op het energienet krijgen.
Bits verplaatsen in plaats van watts
De kern van het voorgestelde framework is het concept van 'computationele mobiliteit'. Waar elektriciteit fysiek via hoogspanningskabels moet worden getransporteerd, kan rekenkracht in de vorm van data wereldwijd worden verzonden via bestaande glasvezelnetwerken. In plaats van datacenters te bouwen op locaties waar de vraag naar AI-diensten het hoogst is — maar waar het energienet overbelast is — stelt het onderzoek voor om deze faciliteiten te plaatsen in regio's waar energie in overvloed aanwezig is.
De onderzoekers, waaronder Jiawei Qu en Xiaoying Shi, hebben dit model getoetst via meer dan 11 miljoen simulaties op subnationaal niveau. Hierbij zijn diverse factoren meegewogen, zoals de beschikbaarheid van water, digitale connectiviteit, beschikbare grond en financiële risico's. Deze resultaten zijn eveneens gedocumenteerd op het platform arxivlens.com.
Significante kosten- en emissiereductie
De resultaten van de simulaties tonen aan dat het strategisch plaatsen van datacenters in energie-rijke gebieden aanzienlijke voordelen biedt. Volgens de data in de kunnen de bouwkosten met 44% tot 47% dalen. Daarnaast zou de CO2-uitstoot met ongeveer 38% kunnen worden verminderd doordat datacenters direct toegang hebben tot gunstigere energiebronnen.
Een van de meest opvallende conclusies is de impact op de energie-infrastructuur. Door het wereldwijde glasvezelnetwerk te beschouwen als een onderdeel van het energiesysteem, kan een enorme hoeveelheid investeringen in hoogspanningslijnen worden vermeden. Het onderzoek schat dat dit een besparing oplevert van 34 tot 67 GW aan transmissiecapaciteit. Ter illustratie: dit volume is vergelijkbaar met de nationale piekvraag naar elektriciteit in Italië, zoals vermeld in de analyse op .
Toekomstige locaties en implementatie
De methodologie zou een grote doorbraak kunnen betekenen voor de sector. De onderzoekers stellen dat meer dan 95% van de datacenters die momenteel vertraging oplopen door netwerkbeperkingen, tegen 2030 online zou kunnen zijn als deze aanpak wordt gevolgd.
Bepaalde regio's komen hierbij naar voren als ideale locaties voor de ontwikkeling van AI-infrastructuur. Canada, de Scandinavische landen en het Arabisch Schiereiland worden geïdentificeerd als voorkeurslocaties vanwege hun gunstige omstandigheden op het gebied van energie en water.
Hoewel andere platforms zoals foorilla.com en bcg.com ook refereren aan onderzoek naar AI-infrastructuur en energienetten, biedt het specifieke framework van Qu et al. een concrete routekaart om de digitale transitie te versnellen zonder de fysieke energienetten verder te overbelasten. De bevindingen onderstrepen de noodzaak van een gecoördineerde wereldwijde ontwikkeling van zowel energie- als AI-infrastructuur.