In de verste uithoeken van ons zonnestelsel is een nieuw hemellichaam waargenomen dat de aandacht van de wetenschappelijke wereld trekt. Het object, dat de technische aanduiding ED138 draagt, bevindt zich voorbij de baan van Pluto. De ontdekking is mogelijk gemaakt door de geavanceerde technologie van het Vera C. Rubin Observatory in Chili. Volgens een analyse van newscientist.com vertoont dit object eigenschappen die erop wijzen dat het groot genoeg is om als dwergplaneet te worden geclassificeerd.
De criteria voor classificatie
Om te bepalen of een object de status van dwergplaneet verdient, kijken astronomen primair naar de massa en de resulterende vorm. Een hemellichaam wordt pas als dwergplaneet beschouwd wanneer de eigen zwaartekracht sterk genoeg is om het object in een ruwweg bolvormige gedaante te dwingen. Hoewel het vaststellen van de exacte vorm op zo'n enorme afstand technisch complex is, dient een diameter van minimaal 600 kilometer vaak als algemene richtlijn voor deze bolvorm.
Voor ED138 wordt de diameter geschat op een breedte die varieert tussen de 600 en 1500 kilometer. Hiermee behoort het object tot de grootste kandidaten voor dwergplaneten die tot nu toe in de buitenste regionen van het zonnestelsel zijn gedetecteerd, zoals vermeld door .
Een select gezelschap
Mocht de status van ED138 officieel worden bevestigd, dan sluit het zich aan bij een zeer kleine groep hemellichamen. De Internationale Astronomische Unie (IAU) erkent momenteel vijf officiële dwergplaneten: Ceres, Pluto, Haumea, Makemake en Eris. Daarnaast bestaat er een categorie van objecten die weliswaar niet officieel zijn erkend, maar wel als dwergplaneet worden beschouwd, zoals Sedna en Quaoar. Gezien de geschatte omvang van ED138 is het object een sterke kandidaat voor deze groep.
Technologische vooruitgang in Chili
Dat ED138 pas nu is ontdekt, heeft te maken met de specifieke positie van het object aan de hemel. Het bevindt zich dicht bij het vlak van de Melkweg, waar een enorme hoeveelheid heldere sterren en andere objecten op de achtergrond zorgen voor visuele ruis. Hierdoor bleef het hemellichaam ondanks zijn relatieve helderheid lange tijd onopgemerkt voor oudere observatoria.
De doorbraak kwam door de nieuwe capaciteiten van het Vera C. Rubin Observatory. Mario Jurić, verbonden aan de University of Washington, stelde dat dit observatorium een ongekende mogelijkheid biedt om de hemel te verkennen dankzij een combinatie van precisie, diepte en snelheid, aldus .
Toekomstige inzichten
Wetenschappers beschouwen de detectie van ED138 als een beginpunt voor verdere ontdekkingen. De precisie van het instrumentarium in Chili maakt het mogelijk om objecten op te sporen die voorheen onzichtbaar waren. Dit kan leiden tot een fundamenteel nieuw inzicht in hoe de verste randen van ons zonnestelsel zijn opgebouwd en waaruit ze bestaan. De definitieve bevestiging van de status als dwergplaneet blijft voorlopig echter afhankelijk van aanvullende waarnemingen en een grondige analyse van de beschikbare data, zoals beschreven door .