De vraag of mensen nauwer verwant zijn aan katten of honden lijkt eenvoudig, maar het antwoord is verrassend complex en hangt af van hoe je naar de evolutionaire verwantschap kijkt. Nieuw onderzoek toont aan dat katten genetisch dichter bij mensen staan dan vrijwel elk ander zoogdier, met uitzondering van primaten.
Katten delen meer DNA met mensen
Volgens onderzoek van de University of Missouri delen katten en mensen een opvallend hoog percentage van hun DNA. Wetenschappers hebben ontdekt dat het kattengenoom meer overeenkomsten vertoont met het menselijk genoom dan dat van bijna alle andere zoogdieren. Dit maakt katten bijzonder waardevol voor medisch onderzoek naar erfelijke ziekten die zowel mensen als katten treffen, zoals polycysteuze nierziekte en hypertrofische cardiomyopathie.
Leslie Lyons, hoogleraar vergelijkende geneeskunde aan de University of Missouri, legt uit dat vergelijkende genetica een sleutelrol kan spelen in precisiegeneeskunde. "Alles wat we kunnen leren over het identificeren van de oorzaken van genetische ziekten bij katten of hoe we ze kunnen behandelen, kan nuttig zijn voor de behandeling van mensen met dezelfde ziekte," aldus Lyons.
anivive.com bevestigt dat mensen en katten bijna 90% van hun DNA delen, terwijl mensen en honden iets meer dan 80% delen. Deze hoge percentages maken genetisch onderzoek bij alle drie de soorten wederzijds voordelig.
Evolutionaire verwantschap vertelt een ander verhaal
Hoewel katten genetisch dichter bij mensen staan, is de evolutionaire verwantschap genuanceerder. theguardian.com hebben katten en honden een gemeenschappelijke voorouder die ongeveer 65 miljoen jaar geleden leefde, rond de tijd van het uitsterven van de dinosauriërs. Beide dieren behoren tot de orde Carnivora (roofdieren).
Mensen daarentegen behoren tot de orde Primaten, en onze gemeenschappelijke voorouder met het voorouderlijke roofdier ligt veel verder in het verleden. Dit betekent dat katten en honden evolutionair gezien nauwer aan elkaar verwant zijn dan aan mensen, ondanks de genetische overeenkomsten.
Medische toepassingen van genetische overeenkomsten
De genetische overeenkomsten tussen mensen en huisdieren hebben belangrijke praktische implicaties. Mensen, katten en honden kunnen vergelijkbare ziekten ontwikkelen, waaronder obesitas, hartziekten, epilepsie en verschillende vormen van kanker. anivive.com dat veel groepen genen, zoals die gekoppeld zijn aan spijsvertering, neurologische processen en kankerontwikkeling, extreem vergelijkbaar zijn tussen mensen en honden.
Door deze genetische overeenkomsten zijn er momenteel verschillende menselijke medicijnen die worden gebruikt voor de behandeling van honden met dezelfde aandoeningen. Wanneer DNA-tests bij mensen bewijs vinden dat bepaalde genen gekoppeld zijn aan ziekten, kan deze kennis mogelijk worden overgedragen naar dezelfde genen en ziekten bij huisdieren, en vice versa.
Het 'dark matter' in kattengenomen
Wetenschappers bestuderen ook het zogenaamde 'dark matter' in kattengenomen – delen van het DNA waarvan de functie nog niet volledig begrepen wordt. Volgens onderzoekers van de University of Missouri kan dit inzicht verschaffen in menselijke ziekten. De bevindingen, gepubliceerd in het tijdschrift Trends in Genetics, zijn het resultaat van decennia van DNA-sequencing.
Conclusie: context bepaalt het antwoord
Het antwoord op de vraag of mensen nauwer verwant zijn aan katten of honden hangt dus af van de definitie van 'verwantschap'. Op genetisch niveau delen mensen meer DNA met katten. Op evolutionair niveau zijn katten en honden echter nauwer aan elkaar verwant dan aan mensen, omdat ze beide tot de orde Carnivora behoren.
livescience.com dat deze genetische overeenkomsten niet betekenen dat katten evolutionair dichter bij mensen staan dan bij honden. Het toont wel aan dat genetische vergelijkingen complexer zijn dan louter evolutionaire stambomen suggereren, en dat deze kennis waardevolle inzichten kan opleveren voor de behandeling van ziekten bij zowel mensen als huisdieren.