Meerkats doen alles samen: eten zoeken, op wacht staan, de jongen grootbrengen. Toch blijken ze iets te kunnen zonder hun groep: thuis komen. Onderzoekers brachten de dieren weg van hun vertrekpunt en zagen dat ze hun oorspronkelijke territorium moeiteloos terugvonden. Volgens sciencenews.org suggereert dit dat de dieren hun weg naar huis zelfstandig kunnen vinden.
Een eigen kompas
De kernvraag van het onderzoek: zijn meerkats afhankelijk van visuele signalen van groepsgenoten en sociale interacties om zich te oriënteren, of hebben ze een eigen 'intern kompas'? De uitkomst was duidelijk. De meerkats kozen doelgericht een koers richting hun nest.
Dat is opvallend. Meerkats zijn extreem sociale dieren die in hechte groepen leven voor voedsel en veiligheid. Dat ze ook zelfstandig kunnen navigeren, wijst op een complexer ruimtelijk herkenningsvermogen dan wetenschappers voorheen aannamen.
Technologie maakt het onzichtbare zichtbaar
Moderne technologie speelde een cruciale rol in het onderzoek. Waar onderzoekers vroeger aangewezen waren op directe observaties in het veld, leggen ze nu bewegingen vast die voorheen onzichtbaar bleven. Bij de meerkats leverde dat het bewijs dat individuele capaciteiten een belangrijke rol spelen in hun overlevingsstrategie.
En die capaciteit is levensbelangrijk. Een meerkat die per ongeluk van de groep gescheiden raakt, of een individu dat op zoek is naar een nieuw territorium, moet zelf de weg kunnen vinden. In de bredere levenswetenschappen worden dit soort gedragsstudies bovendien vaak gekoppeld aan neurowetenschappelijk onderzoek, om te begrijpen hoe navigatievermogens in de hersenen verankerd zitten.
Wat betekent dit voor de wetenschap?
De bevindingen dagen het klassieke beeld uit dat meerkats voor hun overleving volledig afhankelijk zijn van hun sociale structuur. Welke specifieke prikkels de dieren precies gebruiken, is nog niet duidelijk. Maar de data bevestigen dat individuele intelligentie een rol speelt.
Het onderzoek opent volgens de berichtgeving de deur naar vervolgstudies: hoe filteren andere kleine zoogdieren informatie uit hun omgeving om complexe taken zoals langeafstandsnavigatie succesvol uit te voeren?