Brussel, België – Een aanzienlijk deel van de langdurig werklozen in Brussel die begin dit jaar hun werkloosheidsuitkering verloren, is inmiddels afhankelijk van een leefloon. Volgens recente cijfers van de federale overheidsdienst Maatschappelijke Integratie, zoals gerapporteerd door bruzz.be, gaat het om bijna 42 procent van deze groep in de hoofdstad. Wanneer jongeren die een inschakelingsuitkering ontvingen worden meegerekend, daalt dit percentage voor Brussel naar ongeveer 36 procent.
De hervorming van de werkloosheidsuitkeringen, ingevoerd door de regering-De Wever, heeft geleid tot het verlies van uitkeringen voor twee specifieke groepen werklozen per januari. Het betreft enerzijds jongeren die een inschakelingsuitkering kregen en anderzijds personen die al meer dan twintig jaar werkloos waren. Vooral de laatstgenoemde groep doet massaal een beroep op de Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW's).
Regionale verschillen en impact op OCMW's
De impact van deze maatregel verschilt per regio. In Brussel ontvangt 41,5 procent van de langdurig werklozen die hun uitkering verloren nu een leefloon. In het Waals Gewest ligt dit percentage met meer dan 55 procent nog hoger, terwijl in Vlaanderen 38 procent van deze groep een leefloon aanvraagt. Dit blijkt uit gegevens die ook door v-nieuws.be werden aangehaald.
Wanneer de jongeren die hun inschakelingsuitkering kwijtraakten worden meegenomen in de berekening, zakt het totale percentage van uitkeringsgerechtigden die een leefloon ontvangen naar 36 procent in Brussel, 40 procent in Wallonië en bijna 26 procent in Vlaanderen.
Jongeren en leefloon aanvragen
Voor de groep jongeren die het middelbaar of hoger onderwijs hebben afgerond en na een jaar geen werk vonden, heeft minder dan één op de vijf in Brussel een leefloon aangevraagd. In Wallonië deed ongeveer 30 procent van deze jongeren een aanvraag, terwijl in Vlaanderen slechts 12 procent dit deed. Een belangrijke factor hierbij is dat veel van deze jongeren nog bij hun ouders wonen, waardoor ze in veel gevallen geen recht hebben op financiële steun van het OCMW.
De cijfers over deze eerste golf van uitkeringsverliezen komen op een moment dat de druk op de OCMW's verder toeneemt. Op 1 april verloren nog eens 45.000 werklozen in België hun uitkering, waaronder meer dan 10.000 Brusselaars.
Kritiek en oproepen tot actie
De Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG) heeft in standaard.be andere overheidsinstellingen opgeroepen om toegankelijker te zijn. Volgens de VVSG moeten OCMW's steeds meer taken op zich nemen en kunnen ze deze veelheid aan rollen niet langer alleen bolwerken. Ook de Brusselse Federatie van OCMW's heeft haar bezorgdheid geuit.
Kamerlid Kurt Moons van het Vlaams Belang stelde, zoals vermeld door , dat de hervorming aantoont dat mensen zonder adequate jobcreatie en activering simpelweg van het ene loket naar het andere worden geschoven. Hij wees erop dat de belofte dat een derde werk zou vinden, een derde naar het OCMW zou gaan en een derde zonder uitkering zou vallen, niet gebaseerd bleek op de realiteit. Moons benadrukte ook een structureel probleem tussen de regio's, waarbij de doelstelling van 80 procent werkzaamheidsgraad onhaalbaar blijft zolang Wallonië onder de 68 procent blijft steken en geen echte banen creëert.
Eerdere berichtgeving van vrt.be in januari 2026 meldde al dat een kwart van de langdurig werklozen in Vlaanderen die hun uitkering verloren, een leefloon had aangevraagd. Destijds bleek uit een steekproef van de VVSG bij 76 gemeenten dat de situatie op het terrein nog beheersbaar was, mede dankzij een goede voorbereiding van de OCMW's. Echter, de verwachting was dat de grote piek nog moest komen.