De lidstaten van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag hebben besloten om hoofdaanklager Karim Khan uit zijn functie te zetten. De Britse jurist, die sinds 2021 verantwoordelijk is voor het onderzoek naar en de vervolging van genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, moet volgens diplomaten opstappen. De beslissing werd bevestigd aan het persbureau Associated Press, zoals overgebracht door vrtnws.be.
De afzetting is het resultaat van een stemming onder de 125 lidstaten van het Hof. In totaal stemden 82 van deze landen voor het ontslag van Khan. Het Internationaal Strafhof heeft inmiddels laten weten dat het akte neemt van deze beslissing. Karim Khan heeft via zijn advocaat echter aangekondigd dat hij de uitspraak niet zomaar accepteert en in beroep zal gaan tegen de beslissing.
Achtergrond van de beschuldigingen
De crisis rondom de hoofdaanklager begon in juni 2024, toen een medewerkster melding maakte van seksueel wangedrag. In de nasleep hiervan werd een onderzoek ingesteld door een intern toezichtsorgaan van de Verenigde Naties. Dit orgaan concludeerde dat er bewijs was voor seksueel contact zonder toestemming. Tijdens dit proces kwam bovendien een tweede vrouw naar voren die Khan eveneens beschuldigde van misbruik. Als gevolg van deze ontwikkelingen werd Khan in juni tijdelijk geschorst, hoewel hij alle beschuldigingen steevast ontkende.
Om de bevindingen van het VN-toezichtsorgaan te toetsen, werd een onafhankelijk panel van drie rechters samengesteld, waaronder de Belg Paul Lemmens. Dit panel bestudeerde een omvangrijk onderzoeksrapport van 5.000 pagina's. De conclusie van deze onafhankelijke rechters was unaniem: er was onvoldoende bewijs om de beschuldigingen van seksueel wangedrag te staven, aldus vrtnws.be.
Interne druk en kritiek
Ondanks de conclusies van het onafhankelijke panel bleek de druk op Khan zowel intern als extern te groot om zijn positie te behouden. Dit heeft geleid tot scherpe kritiek op de werking van het instituut. Voormalig rechter Christine Van den Wyngaert uitte haar zorgen over de geloofwaardigheid van het Strafhof en stelde dat de organisatie zichzelf vanbinnen aan het 'opvreten' is.
Het vertrek van Karim Khan is opvallend gezien zijn prominente internationale rol. Hij werd wereldwijd bekend door het uitvaardigen van arrestatiebevelen tegen enkele van de machtigste figuren ter wereld, waaronder de Russische president Vladimir Poetin, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en diverse leiders van Hamas. De huidige gang van zaken werpt een schaduw over de positie van het Hof in een periode waarin het juist cruciale internationale processen voert.