De zon heeft op 10 mei een forse uitbarsting geproduceerd die een groot gat in de buitenste atmosfeer van onze ster heeft geslagen. De eruptie ging gepaard met een zonnevlam van klasse M5.7 en een coronale massa-ejectie (CME), een gebeurtenis waarbij miljarden tonnen geladen deeltjes de ruimte in worden geslingerd.
Eruptie vanuit actieve zonnevlekkenregio
Volgens indiatoday.in vond de uitbarsting plaats om 13:39 UTC vanuit zonnevlekkenregio AR4436. De krachtige explosie scheurde door de buitenste atmosfeer van de zon en creëerde een enorme holte die zichtbaar was op beelden in extreem ultraviolet licht, vastgelegd door NASA's Solar Dynamics Observatory.
De zonnevlekkenregio draait momenteel in de richting van de aarde, wat betekent dat eventuele nieuwe uitbarstingen een grotere kans hebben om rechtstreeks op onze planeet gericht te zijn. space.com dat de regio zich nu in de "strike zone" van de aarde bevindt, langs de noordoostelijke rand van de zon.
Mogelijke impact op aarde verwacht
Het Britse Met Office heeft aangegeven dat een deel van de uitdijende wolk van zonmateriaal mogelijk rond 13 mei langs de aarde kan scheren. Dit zou kunnen leiden tot lichte geomagnetische stormcondities, die het noorderlicht kunnen versterken en zichtbaar kunnen maken over het Verenigd Koninkrijk en het noorden van de Verenigde Staten.
co.uk dat de noorderlichten voor het laatst in het VK werden waargenomen tijdens dramatische displays op 23-24 maart. De lichten zijn doorgaans het best zichtbaar in Schotland en andere gebieden op hoge breedtegraden, maar krachtige zonnestormen kunnen ze soms in het hele VK zichtbaar maken, inclusief zuidelijke gebieden.
Piekjaar voor zonneactiviteit
Het jaar 2026 vertegenwoordigt een piekjaar in de cyclus van zonneactiviteit. Tijdens dergelijke periodes neemt het aantal en de intensiteit van zonne-erupties toe, wat resulteert in frequentere waarnemingen van het noorderlicht op lagere breedtegraden dan normaal.
De noorderlichten ontstaan wanneer geladen deeltjes van de zon interactie hebben met het magnetische veld van de aarde. Deze deeltjes worden naar de polen geleid, waar ze botsen met moleculen in de atmosfeer en daarbij het karakteristieke kleurrijke lichtspel veroorzaken.
Recente zonneactiviteit
Naast de M5.7-vlam van 10 mei heeft de zon de afgelopen dagen meerdere kleinere uitbarstingen geproduceerd. earthsky.org dat er gisteren rond 17:00 UTC een indrukwekkende, gesynchroniseerde eruptie van twee prominenties in tegengestelde richtingen werd waargenomen. Deze explosies stuurden materiaal de ruimte in, maar waren niet in de richting van de aarde gericht.
Over de afgelopen 24 uur keerde de zonneactiviteit terug naar lage niveaus, met alleen C-klasse (gewone) en B-klasse (zwakke) zonnevlammen. In totaal produceerde de zon 9 vlammen: 6 C-klasse en 3 B-klasse. De sterkste vlam was een C1.9 van AR4432, die op 11 mei om 14:15 UTC zijn piek bereikte.
Historische context
Hoewel de huidige M5.7-vlam aanzienlijk is, blijft deze ver onder de krachtigste zonne-erupties die ooit zijn geregistreerd. livescience.com over een van de grootste zonnestralingsstormen in 23 jaar, die noorderlicht veroorzaakte tot in Zuid-Californië.
Wetenschappers blijven de zonneactiviteit nauwlettend volgen, vooral nu zonnevlekkenregio AR4436 verder naar de aarde draait. De komende dagen zullen cruciaal zijn om te bepalen of er aanvullende erupties plaatsvinden die gericht zijn op onze planeet.
Kansen voor waarnemers
Voor liefhebbers van het noorderlicht bieden de komende nachten mogelijk een zeldzame kans om het fenomeen te zien, zelfs op lagere breedtegraden. De beste kijktijden zijn doorgaans tussen middernacht en de vroege ochtenduren, weg van lichtvervuiling en bij heldere hemel.
co.uk dat waarnemers in het VK vooral op 13 mei alert moeten zijn, wanneer de verwachte impact van het zonmateriaal het grootst is. De intensiteit en zichtbaarheid van het noorderlicht zijn echter moeilijk te voorspellen en hangen af van meerdere factoren, waaronder de exacte timing van de aankomst van de zonnedeeltjes en de sterkte van de geomagnetische storm die daaruit voortvloeit.
Ruimteweerexperts blijven de situatie monitoren en zullen updates verstrekken naarmate meer informatie beschikbaar komt over de mogelijke impact van deze zonneactiviteit op de aarde.