De keizerspinguïn en de Antarctische pelsrob zijn door de International Union for Conservation of Nature (IUCN) opgewaardeerd naar de status 'Endangered' (bedreigd). Volgens iucn.org, het gezaghebbende overzicht van bedreigde diersoorten wereldwijd, vormt klimaatverandering in Antarctica de belangrijkste oorzaak van de dramatische achteruitgang van beide iconische soorten.
Keizerspinguïnpopulatie halveert tegen 2080
De keizerspinguïn, de grootste van alle pinguïnsoorten die tot een meter hoog kan worden, stond eerder op de lijst als 'Near Threatened' (bijna bedreigd). Satellietbeelden tonen aan dat de populatie tussen 2009 en 2018 met ongeveer 10 procent is afgenomen, wat neerkomt op meer dan 20.000 volwassen pinguïns, aldus sciencenews.org.
De voornaamste bedreiging is het vroege afbreken en verlies van zee-ijs. Keizerspinguïns zijn afhankelijk van zogenaamd 'fast ice' — zee-ijs dat vastzit aan de kustlijn, oceaanbodem of gestrande ijsbergen — als leefgebied voor hun kuikens en tijdens hun jaarlijkse ruiperiode, wanneer ze niet waterdicht zijn. Volgens ac.uk kan het te vroeg afbreken van het ijs dodelijke gevolgen hebben.
Tussen 2022 en 2024 bereikte de Antarctische zee-ijsuitbreiding recordlaagte. Wetenschappers voorspellen dat de populatie keizerspinguïns tegen de jaren 2080 zal halveren als de huidige klimaattrends aanhouden. In 2022 werden de dieren al als 'Threatened' geclassificeerd onder de Amerikaanse Endangered Species Act.
Pelsrobbenpopulatie krimpt met 50 procent
De Antarctische pelsrob, de kleinste van alle Antarctische robbensoorten die voornamelijk op sub-Antarctische eilanden leeft, heeft sinds 2000 een populatieafname van 50 procent doorgemaakt. Volgens CNN's berichtgeving is verminderde voedselbeschikbaarheid de hoofdoorzaak van deze dramatische daling.
De pelsrobben waren in de 19e eeuw bijna uitgeroeid door jacht, maar herstelden zich dankzij wettelijke bescherming. Nu bedreigt klimaatverandering opnieuw hun voortbestaan. De opwarming van de oceaan en veranderingen in zee-ijs beïnvloeden de beschikbaarheid van krill, een cruciaal voedsel voor veel Antarctische diersoorten.
Bredere impact op Antarctisch ecosysteem
De IUCN waarschuwt dat deze soorten fungeren als indicatoren voor de gezondheid van het hele Antarctische ecosysteem. Het zee-ijs ondersteunt niet alleen pinguïns en robben, maar ook zeevogels, walvissen en de krill waarvan veel soorten afhankelijk zijn voor hun voedsel.
Naast de keizerspinguïn en Antarctische pelsrob staat ook de zuidelijke zeeolifant onder toenemende druk. Deze soort wordt nu bedreigd door ziekte, bovenop de klimaatgerelateerde uitdagingen, aldus net.au.
Urgente oproep tot actie
Wetenschappers en natuurbeschermingsorganisaties benadrukken dat dringende vermindering van broeikasgasemissies noodzakelijk is om de risico's voor deze bedreigde soorten te verminderen. De nieuwe classificaties door de IUCN zijn bedoeld om beleidsmakers en het publiek te waarschuwen voor de ernst van de situatie.
De keizerspinguïn, bekend van documentaires zoals March of the Penguins, is een van de meest herkenbare symbolen van Antarctica. De soort kan tot 100 pond wegen en staat bekend om zijn indrukwekkende broedzorg, waarbij mannetjes maandenlang eieren uitbroeden in extreme kou.
De situatie illustreert hoe klimaatverandering zelfs de meest afgelegen ecosystemen op aarde beïnvloedt. Antarctica, lange tijd beschouwd als een relatief ongerept continent, ondergaat snelle veranderingen door stijgende temperaturen en veranderende oceaanstromingen.
Experts waarschuwen dat zonder snelle actie om de opwarming van de aarde te beperken, deze iconische soorten binnen enkele decennia met uitsterven bedreigd kunnen zijn. De nieuwe IUCN-classificaties zijn een formele erkenning van de ernst van de crisis en een oproep tot onmiddellijke internationale actie om de Antarctische biodiversiteit te beschermen.