Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) heeft een eerder goedgekeurde subsidie voor vzw Dryade geweigerd, een feit dat hij aanvankelijk niet vermeldde in het parlement. Deze weigering volgt op een eerdere beslissing van Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) om de financiering van dezelfde organisatie stop te zetten apache.be.
De vzw Dryade, een milieu-ngo die zich inzet voor een strenger milieubeleid en gerechtelijke procedures niet schuwt, vroeg in 2023 een startsubsidie aan bij de Vlaamse overheid vilt.be. Deze subsidies zijn bedoeld om kleine natuur- en milieu-vzw's te ondersteunen, met de mogelijkheid tot opwaardering naar een grotere subsidie na drie jaar. Hoewel de subsidie van 180.000 euro door de Nationale Loterij was goedgekeurd, weigerde Jambon zijn handtekening te plaatsen.
Eerdere weigering door Demir en Brouns
Voorafgaand aan Jambons besluit had Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) al in februari 2024 geweigerd de subsidie van 180.000 euro aan Dryade toe te kennen . De Raad van State oordeelde echter dat Demir niet bevoegd was voor deze beslissing, waardoor de ngo opnieuw hoop kreeg op financiële steun. Desondanks liet de huidige minister van Omgeving, Jo Brouns (cd&v), weten de subsidie evenmin toe te kennen, met als argument dat de middelen niet beschikbaar zijn en ook niet gezocht zullen worden.
Dryade staat bekend om haar juridische strijd voor milieubescherming. De organisatie heeft onder meer de Vlaamse overheid gedagvaard in de nitraat- en pesticidenzaak en heeft lokale besturen en hun leden voor de rechtbank gedaagd wegens het verlenen van vergunningen aan veeteeltbedrijven die volgens de vzw in strijd zijn met het Vlaams Natuurdecreet .
Patroon van subsidieweigeringen
De weigering van subsidies door minister Jambon lijkt niet op zichzelf te staan. Eerder weigerde hij ook een goedgekeurde subsidie van 40.000 euro van de Nationale Loterij aan het platform Apache. Deze subsidie was bedoeld voor een opleiding voor beginnende onderzoeksjournalisten apache.be. De Nationale Loterij had de aanvraag van Apache goedgekeurd in december 2024. Jambon is als voogdijminister van de Nationale Loterij verantwoordelijk voor het ondertekenen van goedgekeurde dossiers, wat doorgaans als een formaliteit wordt beschouwd. De beoordeling van individuele dossiers ligt bij een speciaal subsidiecomité van de Nationale Loterij.
Deze incidenten passen in een breder beeld van de Vlaamse regering, die onder leiding van Jan Jambon kritische stemmen in het middenveld wil aanpakken dewereldmorgen.be. In het regeerakkoord van 2019 werd al duidelijk dat er bezuinigingen en afschaffingen zouden plaatsvinden bij organisaties die een kritisch geluid lieten horen. Dit omvatte onder meer de Woonraad, die werd opgeheven, en plannen voor "minder versnippering en een rationalisatie van het werkveld", wat onheilspellend klonk voor kleinere organisaties zoals vrouwenbewegingen en Netwerk tegen Armoede. Ook werd aangegeven dat etnisch-culturele organisaties minder steun zouden krijgen.
Kritiek op subsidiebeleid
Het beleid van de N-VA-ministers inzake subsidies heeft tot kritiek geleid. Organisaties zoals DeWereldMorgen hebben eveneens subsidies verloren, ondanks positieve evaluaties dewereldmorgen.be. De argumentatie voor deze besparingen richtte zich op vermeende banden met acties van Code Rood, hoewel de betrokken verenigingen stelden dat er geen bewijs werd geleverd voor deze claims. Vlaams minister-president Mathias Diependaele (N-VA) heeft aangegeven de beoordelingscommissie voor subsidies te willen evalueren, omdat deze volgens hem "ideologisch" zou werken.
Eerder kwam minister Demir ook onder vuur te liggen wegens vermeende "vriendjespolitiek" bij de toekenning van een overheidsopdracht. Zij schrapte een openbare aanbesteding voor een expertisecentrum in het basisonderwijs en kende vervolgens een gerichte subsidie van 8,2 miljoen euro toe aan een onderzoekscentrum van onderwijsexpert Tim Surma vrt.be. De inspectie van Financiën oordeelde dat dit "geen teken van goed bestuur" was.