De hevige concurrentie op de woningmarkt zet kandidaat-huurders onder grote druk, wat leidt tot een stijging in het aantal vervalste documenten. Vastgoedkantoren rapporteren dat potentiële huurders steeds vaker loonfiches en andere bewijsstukken manipuleren om hun kansen op een huurwoning te vergroten, meldt vrtnws.be.
Hoewel huurders niet wettelijk verplicht zijn om een loonfiche voor te leggen, wordt er in de praktijk vaak gevraagd naar een inkomensbewijs en een identiteitsbewijs. Volgens professionals in de sector is de enorme krapte op de markt de drijvende kracht achter deze trend. De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) speelt hierbij een faciliterende rol, waardoor het aanpassen van documenten eenvoudiger is geworden.
Alarmerende cijfers in de steden
De trend is duidelijk zichtbaar bij grote vastgoedspelers zoals ERA, Trevi en Dewaele. De Dewaele Vastgoedgroep geeft aan dat zij tegenwoordig bij vrijwel elk huurpand wel een kandidaat tegenkomen die sjoemelt met gegevens. De problematiek concentreert zich vooral in stedelijke gebieden, met Brussel als brandpunt.
Trevi Vastgoed, dat al jaren data verzamelt over verdachte kandidaturen in Brussel, ziet een significante stijging. Tussen 2021 en 2026 is het aandeel vervalste aanvragen daar verdubbeld: van één op de tien naar één op de vijf kandidaten. Kristophe Thijs van het vastgoednetwerk CIB bevestigt dat dit fenomeen vijf jaar geleden nauwelijks voorkwam, maar nu veel vaker wordt gemeld, zeker in de steden in vergelijking met het platteland.
Detectie en juridische hindernissen
Het opsporen van fraude is een uitdaging. Makelaars letten op 'rode vlaggen', zoals ongebruikelijke lettertypes of afwijkende witruimtes in de documenten. Desondanks glippen veel vervalsingen door de mazen van het net omdat AI-gegenereerde documenten er zeer realistisch uitzien. Een directe controle bij de werkgever van de kandidaat is bovendien problematisch vanwege de strenge GDPR-wetgeving rond gegevensbescherming, waardoor werkgevers vaak geen informatie mogen delen.
Daarnaast moeten vastgoedbedrijven balanceren met de wetgeving rond antidiscriminatie en privacy. Volgens Dorien Van Cauwenberge, woordvoerster van het overheidsagentschap Wonen in Vlaanderen, bevat het Vlaams woninghuurdecreet geen specifieke bepalingen over het sjoemelen met gegevens door huurders. Zij benadrukt echter dat dergelijke fraude juridisch gekwalificeerd wordt als valsheid in geschrifte, wat een strafrechtelijk misdrijf is.
Verhuurders die ontdekken dat er met hun documenten is gesjoemeld, krijgen van Verenigde Eigenaars het advies om dit direct aan de huurder kenbaar te maken.