Antwerpen, België – Een nieuw pilootproject, genaamd ZORALCS (Zuid-Oost Rand Antwerpen Lung Cancer Screening), toont veelbelovende resultaten in de vroegtijdige opsporing van longkanker bij risicogroepen. Het project, een samenwerking tussen het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) en de Universiteit Antwerpen, richt zich op het screenen van personen met een verhoogd risico op longkanker door middel van lage dosis CT-scans. Tegelijkertijd biedt het rookstopbegeleiding aan deelnemers die nog roken uza.be.
Longkanker is in België de derde meest voorkomende kankersoort en tevens de meest dodelijke, voornamelijk omdat de diagnose vaak pas in een laat stadium wordt gesteld gezondheid.be. In een vroeg stadium vertoont de ziekte zelden duidelijke symptomen, waardoor de kanker vaak al gevorderd is wanneer deze wordt ontdekt. Vroege opsporing is daarom cruciaal om de overlevingskansen te vergroten. Onderzoek heeft aangetoond dat een jaarlijkse lage dosis CT-scan het aantal sterfgevallen door longkanker met wel 20% kan verminderen .
De ZORALCS-studie richt zich op inwoners van de eerstelijnszone ZORA (Boechout, Kontich, Lint, Mortsel, Edegem en Hove) die tussen de 55 en 74 jaar oud zijn en een langdurige rookgeschiedenis hebben. Deelnemers krijgen de mogelijkheid om een gratis lage dosis CT-scan van hun longen te laten uitvoeren. Deze scans kunnen "vlekjes op de long" detecteren die kunnen wijzen op beginnende longkanker, waardoor de genezingskansen aanzienlijk toenemen zoralcs.be.
Hoewel de voordelen van screening duidelijk zijn, zijn er ook nadelen. Zo kunnen vals-positieve resultaten leiden tot onnodige stress en aanvullende, soms invasieve onderzoeken zoals biopsieën. Ook kan overdiagnose optreden, waarbij tumoren worden opgespoord en behandeld die anders geen gezondheidsrisico zouden vormen . Om deze redenen is er in België nog geen georganiseerde, systematische screening voor longkanker. De ZORALCS-studie onderzoekt de haalbaarheid van een bredere uitrol van dit type screening in Vlaanderen.
Deelnemers aan de ZORALCS-studie worden binnen twee weken na hun scan per brief op de hoogte gebracht van de resultaten. Bij een gunstig resultaat wordt de deelnemer na een jaar uitgenodigd voor een vervolgscan. Bij een twijfelachtig resultaat volgt een tussentijdse scan na drie of zes maanden. Indien er sprake is van een ongunstig resultaat, wat wijst op een sterke verdenking van vroegtijdige longkanker, wordt de deelnemer via de behandelend arts doorverwezen voor verdere onderzoeken zoralcs.be.
De studie wordt ondersteund door de Vlaamse Task Force Longkankerscreening en omvat een team van experts, waaronder radiologen, thoracale oncologen, sociologen en huisartsen . De eerste screenings zijn reeds gestart en de volledige resultaten van het project worden verwacht in 2027-2028 . De bevindingen van ZORALCS zullen cruciaal zijn voor de besluitvorming over de implementatie van een nationaal screeningsprogramma voor longkanker in België.