Honderden medewerkers van Fedasil, het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers, hebben via een open brief hun bezorgdheid geuit over het beleid van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). Zij spreken van een "schending van de rechtsstaat en menselijke waardigheid". Deze kritiek komt in een periode waarin het beleid van de minister al onder vuur ligt van zowel de rechterlijke macht als maatschappelijke organisaties.
Fedasil, opgericht in 2001 en operationeel sinds mei 2002, is verantwoordelijk voor de opvang van verzoekers om internationale bescherming. Sinds 3 februari 2025 staat de organisatie onder toezicht van minister Van Bossuyt fedasil.be. De kernmissie van Fedasil is het bieden van materiële hulp aan elke rechthebbende die dit nodig heeft, waarbij de verzoeker om internationale bescherming centraal staat in hun managementplan voor 2025-2030.
De open brief van de Fedasil-medewerkers volgt op eerdere juridische tegenslagen voor het beleid van minister Van Bossuyt. Zo heeft de Raad van State recentelijk een besluit van de minister geschorst om geen asielzoekers op te vangen die al bescherming hadden gekregen in een ander EU-land vrt.be. Volgens de Raad lopen deze asielzoekers het risico op straat te moeten slapen. Het Grondwettelijk Hof had eind februari al een vergelijkbare wettelijke bepaling geschorst, omdat deze asielzoekers "een moeilijk te herstellen ernstig nadeel" kon berokkenen. Het Hof legde de kwestie voor aan het Hof van Justitie van de Europese Unie om duidelijkheid te krijgen over de vraag of het EU-recht België toestaat materiële hulp te weigeren in dergelijke situaties.
Ondanks de schorsing door het Grondwettelijk Hof, gaf de minister begin maart aan niet te zullen wachten op de uitspraak van het Hof van Justitie en de stopzetting van de opvang te blijven handhaven op basis van "een andere juridische grondslag". Deze beslissing leidde tot veel kritiek, waarna organisaties zoals Vluchtelingenwerk Vlaanderen en de Franstalige Liga voor de Mensenrechten naar de Raad van State stapten om een schorsing af te dwingen. De Raad van State heeft deze schorsing inmiddels bevolen ordevanvlaamsebalies.be.
Naast de kritiek van Fedasil-medewerkers en de juridische uitspraken, heeft ook de rechterlijke macht haar bezorgdheid geuit over uitspraken van minister Van Bossuyt. In een gezamenlijk statement van het Hof van Cassatie, het College van procureurs-generaal en het College van de hoven en rechtbanken, wordt gesteld dat de minister de fundamenten van de rechtsstaat en de scheiding der machten ondermijnt vrt.be. Aanleiding hiervoor waren uitspraken van Van Bossuyt in een interview met L'Echo van 27 september, waarin zij aangaf te weigeren dwangsommen te betalen die de overheid waren opgelegd voor het niet opvangen van asielzoekers. De minister stelde dat zij het belangrijker vond dat dit geld werd gebruikt om het probleem structureel op te lossen.
De rechterlijke macht benadrukt echter dat rechterlijke beslissingen bindend zijn voor alle burgers én voor alle overheden. Het niet uitvoeren van gerechtelijke beslissingen en het weigeren van betaling van opgelegde dwangsommen wordt gezien als een rechtstreekse aantasting van de rechtsstaat.
De open brief van de Fedasil-medewerkers, die de minister beschuldigen van een "schending van de rechtsstaat en menselijke waardigheid", voegt een nieuwe dimensie toe aan de groeiende kritiek op het asiel- en migratiebeleid. De medewerkers van de organisatie die direct verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers, lijken hiermee hun ongenoegen te uiten over de uitvoering van het beleid en de gevolgen daarvan voor de mensen die zij moeten bijstaan.