Een groot aantal Belgische huishoudens betaalt onnodig veel voor hun energie en internet. Volgens recente gegevens kunnen honderdduizenden gezinnen hun jaarlijkse uitgaven aanzienlijk verlagen door simpelweg van leverancier te wisselen.
De federale overheid probeert consumenten actiever te stimuleren om hun huidige contracten te evalueren. Uit recente analyses blijkt dat meer dan 700.000 Belgische gezinnen tot 700 euro per jaar laten liggen omdat zij niet overstappen naar een goedkopere energieleverancier. Naast de energiekosten is er ook een aanzienlijk potentieel bij telecomabonnementen; op een internetabonnement zou volgens berichtgeving van hln.be tot wel 600 euro extra te besparen zijn.
Campagne 'Durf vergelijken'
Om deze situatie aan te pakken, heeft de FOD Economie de campagne ‘Durf vergelijken’ gelanceerd. Het doel van dit initiatief is om consumenten bewust te maken van de financiële voordelen van het vergelijken van aanbieders. De overheid benadrukt dat het proces van overstappen tegenwoordig zeer eenvoudig is en dat met enkele muisklikken een "stevige smak geld" kan worden bespaard, zoals vermeld in een overzicht van dekrantenkoppen.be.
De noodzaak voor deze campagne wordt onderstreept door eerdere statistieken. Zo bleek uit rapportages van de Gazet van Antwerpen dat in het verleden slechts één op de tien Vlaamse gezinnen bij de goedkoopste energieleverancier zat, wat betekent dat 90 procent van de huishoudens potentieel goedkoper uit kon zijn.
Structurele hervorming van de energiemarkt
Naast kortstondige campagnes zet de federale regering in op een structurele verandering van de markt. Volgens een artikel van redactie24.be wordt er een ingrijpende hervorming van de energiemarkt ingevoerd die vanaf 2027 volledig van kracht zal zijn. Deze hervorming is erop gericht om energiecontracten begrijpelijker te maken, zodat klanten eenvoudiger kunnen vergelijken welke optie het meest voordelig is.
De ambitie van de regering is samengevat in drie kernpunten: begrijpen, vergelijken en besparen. De hervorming moet de transparantie op de markt verhogen, waardoor de drempel om over te stappen naar een goedkoper contract wordt verlaagd.
Impact op de consument
De financiële impact van het niet vergelijken is wijdverspreid. In totaal zouden zowat 2 miljoen Belgische gezinnen gemiddeld tot 300 euro per jaar kunnen besparen op hun energiefactuur. Voor de meest benadeelde groep van 700.000 gezinnen loopt dit bedrag zelfs op tot 700 euro per jaar, aldus .
Federaal minister van Energie Mathieu Bihet heeft in dit verband benadrukt dat de consument opnieuw centraal moet komen te staan in de energiemarkt. De focus ligt op het wegnemen van barrières die consumenten tegenhouden om hun contracten periodiek te herzien.
Hoewel de huidige cijfers een stagnatie laten zien bij een grote groep gezinnen, is er in het verleden wel eens een piek in de mobiliteit op de energiemarkt gezien. Zo meldde dat tijdens de coronacrisis in juni 2020 een recordaantal van 73.012 gezinnen en bedrijven van elektriciteitsleverancier wisselde. Dit toont aan dat consumenten onder bepaalde omstandigheden wel bereid zijn hun contracten te herzien, maar dat dit voor een structurele besparing bij de massa nog niet voldoende gebeurt.