Een verzekeringsmakelaar uit een klein stadje in de staat New York ontdekte in 2014 dat zijn drinkwater gevaarlijke niveaus van chemische stoffen bevatte. Die ontdekking zou leiden tot de onthulling dat het drinkwater van 100 miljoen Amerikanen besmet was met zogenaamde 'forever chemicals'. Maar volgens livescience.com, die jarenlang onderzoek deed naar deze vervuiling, wisten de fabrikanten en de Amerikaanse overheid al tientallen jaren van de gevaren.
Van Manhattan Project tot massavervuiling
De geschiedenis van PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) begint in de jaren veertig van de vorige eeuw. Volgens goodreads.com ontwikkelden fysici tijdens het Manhattan Project deze chemische stoffen omdat ze bestand waren tegen de corrosieve bijproducten van uraniumextractie. Bedrijven als DuPont en 3M ontdekten al snel commerciële toepassingen: van nylonkousen en Teflon-pannen tot lippenstift en kinderkleding.
Het probleem met deze stoffen zit in hun naam: 'forever chemicals' breken niet af in het milieu. Wetenschappers van de industrie ontdekten in de naoorlogse jaren dat deze chemicaliën zich ophopen en inmiddels in het bloed van vrijwel elk mens op aarde zitten. theguardian.com is er geen enkele populatie of plek op aarde meer die niet door PFAS-vervuiling is aangetast.
Bewust verzwegen gezondheidsrisico's
Tegen de jaren tachtig voerden fabrikanten in het geheim tests uit bij hun werknemers. Ze vonden verbanden met geboorteafwijkingen, kanker en andere ernstige ziekten, maar hielden deze informatie verborgen. publishersweekly.com hoe de winstgevendheid van producten met PFAS de bedrijven terughoudend maakte om het gebruik te beperken, ondanks intern onderzoek dat de chemicaliën aan talrijke vormen van kanker en geboorteafwijkingen koppelde.
De Amerikaanse overheid speelde volgens Blake een beschamende rol in deze geschiedenis. Het reguleringsysteem was zo slap dat alle burgers in feite proefkonijnen werden in een enorm, ongecontroleerd chemisch experiment.
Een verzekeringsman tegen chemiegiganten
Michael Hickey, een verzekeringsmakelaar uit Hoosick Falls in de staat New York, verloor in de jaren voorafgaand aan 2014 meerdere vrienden en familieleden aan kanker. Zijn vader was jarenlang werkzaam geweest in de plaatselijke Teflon-fabriek en stierf aan kanker. Toen Hickey zijn eigen kraanwater liet testen, ontdekte hij gevaarlijke niveaus van forever chemicals.
Samen met een arts en een lokale EPA-functionaris begon Hickey te onderzoeken waarom zoveel inwoners voortijdig stierven. Ze ontdekten dat DuPont en andere chemische bedrijven bewust dodelijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen hadden geloosd in de lucht en waterwegen van het stadje. beyondplastics.org dat deze strijd uiteindelijk leidde tot een juridische schikking van 65 miljoen dollar in 2021.
Wereldwijde vervuiling
De vervuiling beperkt zich niet tot één stadje of zelfs één land. Forever chemicals worden gebruikt in talloze alledaagse producten en zijn inmiddels overal te vinden: in voedsel, water en zelfs in menselijk bloed. De stoffen hopen zich op in het milieu en in levende organismen, omdat ze niet biologisch afbreekbaar zijn.
Blake baseerde haar boek op jarenlang onderzoek ter plaatse en tienduizenden documenten. Ze verweeft de geheime geschiedenis van forever chemicals met het verhaal van hoe een klein dorp het opnam tegen chemiegiganten en won. Het boek, dat in mei 2025 verscheen, wordt door critici omschreven als een aangrijpend David-versus-Goliath-verhaal dat de meedogenloze onverschilligheid van PFAS-fabrikanten blootlegt.
De onthullingen over forever chemicals roepen fundamentele vragen op over hoe nieuwe chemische stoffen worden gereguleerd en wie verantwoordelijk is wanneer bedrijven jarenlang gezondheidsrisico's verzwijgen. Voor miljoenen mensen wereldwijd komt deze kennis te laat: de stoffen zitten al in hun lichaam en zullen daar, gezien hun naam, nog heel lang blijven.