De recente uitbraak van het hantavirus aan boord van het Nederlandse cruiseschip MV Hondius heeft geleid tot een wereldwijde opsporingsactie van passagiers en bemanningsleden. Drie personen zijn inmiddels overleden aan de gevolgen van het virus, en meerdere anderen zijn besmet geraakt. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) coördineert de inspanningen om verdere verspreiding te voorkomen, hoewel experts de situatie als "bijzonder chaotisch" omschrijven nos.nl.
Het cruiseschip, eigendom van rederij Oceanwide, vertrok op 1 april vanuit Argentinië. Twee Nederlandse passagiers zouden daar, tijdens het vogelspotten bij een stortplaats, mogelijk in contact zijn gekomen met knaagdieren, die als bron van het virus worden gezien . Een 69-jarige Nederlander werd op 5 april ziek met symptomen als koorts, hoofdpijn en diarree. Hij overleed op 11 april aan boord van het schip aan ademhalingsproblemen, terwijl de Hondius zich tussen Zuid-Georgië en Sint-Helena bevond .
Op 24 april arriveerde het cruiseschip op Sint-Helena, waar 29 passagiers uit twaalf verschillende landen van boord gingen. Onder hen bevond zich de 69-jarige vrouw van de overleden man. Zij werd de volgende dag ziek en stortte in op een vlucht. Later overleed zij aan de gevolgen van het hantavirus nos.nl. Het Nederlandse echtpaar uit Friesland wordt door onderzoekers gezien als de mogelijke bron van de besmettingen aan boord hartvannederland.nl.
De Andesvariant en de risico's
Het betreft de Andesvariant van het hantavirus, die in tegenstelling tot andere hantavirussen overdraagbaar is tussen mensen en een incubatietijd van maximaal zestig dagen heeft . Deze variant kan leiden tot hoge koorts en ademhalingsproblemen en is in 20 tot 35 procent van de gevallen fataal . De WHO benadrukt echter dat er geen risico is op een pandemie vergelijkbaar met COVID-19, omdat het virus zich veel minder gemakkelijk verspreidt . Viroloog Steven Van Gucht deelt deze mening en maakt zich geen grote zorgen over een nieuwe pandemie vrt.be.
Wereldwijde opsporing en medische hulp
Gezondheidsinstanties in diverse landen zijn bezig met het opsporen van passagiers die aan boord van de Hondius zijn geweest. Tot nu toe zijn er zeven besmettingen met het hantavirus vastgesteld: de overleden Nederlandse vrouw, vier zieke opvarenden die in verschillende ziekenhuizen liggen (in Nijmegen, Leiden, Zürich en Johannesburg), en twee besmette Britten die nog aan boord van het schip zijn . Een derde Brit wordt vermoedelijk ook besmet en bevindt zich momenteel op Tristan da Cunha, een afgelegen vulkaaneiland in de zuidelijke Atlantische Oceaan nos.nl. Het cruiseschip deed dit eiland half april aan.
De Hondius is inmiddels onderweg naar Tenerife, waar het schip in een volledig afgesloten en geïsoleerde haven zal aanmeren nrc.nl. Amerikaanse en Britse autoriteiten hebben aangekondigd vliegtuigen te sturen om landgenoten op te halen, mits zij geen symptomen vertonen . Nederland is in principe alleen verantwoordelijk voor de repatriëring van Nederlandse reizigers.
Een Nederlandse KLM-stewardess die in isolatie was opgenomen vanwege een mogelijke besmetting, heeft het virus niet. Zij was in Johannesburg in contact gekomen met een Nederlandse vrouw die ziek was geworden aan boord van de Hondius en later overleed . De Nederlandse minister van Volksgezondheid Hermans heeft aangegeven dat het risico op verspreiding in Nederland klein is, maar dat de situatie zorgvuldig in de gaten wordt gehouden .