Datacenters zijn enorme stroomvreters. En wie betaalt daarvoor? Niet alleen de techbedrijven zelf, blijkt uit nieuw onderzoek: ook jouw energierekening loopt op. Maar de oorzaak is verrassend.
In een wetenschappelijke publicatie op arxiv.org analyseren onderzoekers, onder wie Lingdong Zhou en Wenjia Xia, de gevolgen van 371 aangekondigde datacenterprojecten in Texas. Samen goed voor 38,9 GW aan capaciteit tegen 2030 — een vraag die het elektriciteitssysteem flink onder druk zet.
Niet de kabels, maar de marktprijs
De kernvraag: hoe landen de kosten van die enorme nieuwe energievraag bij de gewone burger? Het antwoord volgens het onderzoek: in een representatief scenario stijgen de elektriciteitskosten voor huishoudens met 1,64 cent per kilowattuur (kWh).
De verdeling is opvallend. 68% van die prijsstijging komt van hogere prijzen op de groothandelsmarkt voor elektriciteit. Slechts 32% komt uit gereguleerde kosten voor het versterken van het transmissienet. Dat weerlegt de veelgehoorde aanname dat investeringen in fysieke netinfrastructuur de belangrijkste oorzaak zijn van hogere tarieven.
Locatie en regelgeving maken het verschil
De uiteindelijke rekening hangt sterk af van beleidskeuzes. De onderzoekers bekijken twee scenario's:
- Energieopwekking ter plaatse: mogen er nieuwe gascentrales worden gebouwd vlak bij de datacenters, dan daalt de geschatte stijging van de kosten voor huishoudens naar 0,92 cent per kWh.
- Kostenverdeling: worden datacenters juist uitgesloten van de basis voor het delen van de transmissiekosten, dan stijgt de last voor huishoudens verder naar 1,87 cent per kWh.
Conclusie: waar je energie opwekt, en wie de netkosten betaalt, bepaalt in grote mate of stroom betaalbaar blijft.
Waarom datacenters zoveel stroom slurpen
De enorme energievraag komt voort uit de groeiende noodzaak om grote hoeveelheden data te verwerken. Data is informatie — vaak feiten of cijfers die worden verzameld voor analyse en besluitvorming, of elektronische gegevens die computers opslaan en gebruiken, zoals het cambridge.org beschrijft.
Organisaties beheren die data met complexe systemen. Volgens ibm.com omvatten moderne datastacks technologieën zoals data lakehouses, vector databases voor AI-toepassingen en geavanceerde data-pipelines. Al die technologie staat fysiek in datacenters die constant stroom nodig hebben — en dat vergroot de druk op de energienetten.
Wat betekent dit voor beleid?
De studie concludeert dat de financiële last van datacentergroei voor burgers vooral wordt gedreven door marktwerking op de groothandelsmarkt. Infrastructuurplanning en het beleid rondom de locatie van energiecentrales zijn daarmee bepalend voor de impact op de energierekening. De wisselwerking tussen de digitale economie, energieopwekking en netregelgeving blijft een kritiek punt voor beleidsmakers.