Vlak voor het begin van het nieuwe schooljaar kampen verschillende Vlaamse gemeenten met grote zorgen over het behoud van lokale tradities. De nieuwe onderwijsregels van minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) zorgen ervoor dat scholen geen facultatieve verlofdagen meer mogen inzetten. Dit heeft directe gevolgen voor gemeenten die een traditionele jaarmarkt organiseren op een weekdag, aangezien scholieren hierdoor niet meer vrij kunnen zijn om deze evenementen bij te wonen.
Volgens berichtgeving van vrtnws.be is het doel van minister Demir om de onderwijskwaliteit te verhogen door het aantal pedagogische studiedagen en lesschorsingen drastisch te verminderen. Hiermee wil de minister verloren lestijd beperken en ouders meer zekerheid bieden wat betreft de opvang van hun kinderen. Hoewel er een uitzonderingsregel bestaat voor jaarmarkten, wordt deze door schooldirecties als onwerkbaar bestempeld, omdat de verloren lestijd in dat geval moet worden ingehaald.
De impact hiervan is groot in gemeenten waar de jaarmarkt diep geworteld is in de lokale cultuur. Traditioneel sloten scholen hun deuren op deze dagen, zodat kinderen samen met hun ouders konden deelnemen aan folkloreactiviteiten en veeprijskampen. Gemeentebesturen vrezen nu dat de band tussen de jeugd en deze tradities zal verwateren. Jan Van den Bossche, schepen in Sint-Lievens-Houtem, waarschuwt dat de jaarmarkt mogelijk "ten dode opgeschreven" is als de interesse bij kinderen verdwijnt. In Sint-Lievens-Houtem is de jaarmarkt bovendien erkend als UNESCO-werelderfgoed.
Om deze situatie op te lossen, zoeken diverse lokale besturen naar creatieve uitwegen. In Boechout en Boom is besloten om de jaarmarkt te verplaatsen van een weekdag naar een zondag, zodat de schoolgang niet langer in het gedrang komt. In Duffel wordt er gewerkt aan een educatief programma op de markt, waardoor een bezoek aan het evenement kan worden vormgegeven als een officiële schooluitstap.
Een andere aanpak wordt gehanteerd in Sint-Lievens-Houtem. De burgemeester heeft daar besloten om de scholen via een burgemeestersbesluit te sluiten, waarbij hij veiligheidsredenen aanvoert. De burgemeester stelde hierbij dat het op een enkelvoudige dag van één of twee dagen niet zal aankomen.
De discussie legt een spanningsveld bloot tussen het federale streven naar maximale lestijd en het behoud van lokaal cultureel erfgoed. Terwijl de minister inzet op structuur en kwaliteit in het onderwijs, proberen gemeenten te voorkomen dat eeuwenoude tradities verloren gaan door een gebrek aan participatie van de jongste generaties.