Voor veel jonge Vlamingen is de aankoop van een eigen woning niet langer enkel een kwestie van individuele spaarbereidheid, maar een onderneming die vaak rust op de financiële fundamenten van de familie. Door de gestegen vastgoedprijzen en de bijbehorende kosten fungeert de steun van ouders en grootouders als een noodzakelijke katalysator voor het realiseren van woonplannen.
De kloof tussen het inkomen van starters en de nodige eigen inbreng wordt steeds groter. Hoewel de exacte bedragen per situatie sterk kunnen variëren, is er een duidelijke trend zichtbaar waarbij de familie een actieve rol speelt in de financiering van het eerste vastgoed. Volgens gegevens van hillewaere-vastgoed.be ontvangt ongeveer de helft van de Vlamingen een financiële tegemoetkoming wanneer zij een woning kopen, waarbij de gemiddelde schenking rond de 37.000 euro ligt. Een deel van deze ondersteuning komt niet in de vorm van een gift, maar als een goedkope lening van familieleden, met een gemiddelde van 28.000 euro.
Stijgende kosten dwingen tot alternatieve financiering
De noodzaak voor dergelijke hulp is direct verbonden met de evolutie van de vastgoedmarkt. De kosten voor de aankoop van een pand beperken zich immers niet tot de prijs van het gebouw zelf. De kosten voor notarissen, registratie en banken kunnen oplopen tot wel 20% van de totale aankooppeld. nibc.be merkt op dat de prijzen van woningen en appartementen in de afgelopen jaren fors zijn gestegen, wat de druk op het startkapitaal van twintigers en dertigers vergroot.
Deze trend is al langer aan de gang. Uit oudere rapportages van oximo.be bleek al dat een aanzienlijk deel van de jongeren tussen de 25 en 35 jaar afhankelijk is van hulp van (groot)ouders, met name wanneer het gaat om de aankoop van bouwgrond of nieuwbouwprojecten. In die context is de aanwezigheid van eigen middelen vaak een voorwaarde om überhaupt een lening bij de bank te kunnen verkrijgen.
Meer dan enkel geld schenken
Financiële steun van ouders hoeft niet altijd te betekenen dat er een groot bedrag op een rekening wordt gestort. Er bestaan verschillende juridische en financiële constructies waarmee ouders hun kinderen kunnen ondersteunen om de maandlasten te verlagen of de kredietwaardigheid te verhoren.
Volgens recente informatie van kredietadvies.be zijn er verschillende methoden beschikbaar:
* Pandverstrekking: Ouders kunnen hun eigen (vaak reeds afbetaalde) woning als extra waarborg aanbieden aan de bank. Dit kan de rentevoet verlagen en de maandelijkse lasten met tientallen euro's verminderen.
* Borgstelling: Ouders kunnen zich tijdelijk garant stellen voor de lening, wat extra zekerheid biedt aan de bank, zeker wanneer de inkomen van het kind nog in een opbouwfase zit.
* Mede-eigenaarschap: Door samen met het kind een woning aan te kopen, kunnen de lasten worden gedeeld, wat de financiering van grotere woningen mogelijk maakt.
Regionale verschillen en financiële planning
De hoogte van de familiale steun is niet overal in Vlaanderen gelijk. Er is sprake van een significante spreiding tussen de provincies. Volgens de vlaamseleencentrale.be varieert het gemiddelde bedrag aan schenkingen van ongeveer 33.154 euro in Oost-Vlaanderen tot ruim 44.442 euro in Vlaams-Brabant.
Hoewel deze hulp een enorme uitkomst biedt voor de jongere generatie, brengt het ook verantwoordelijkheden met zich mee voor de oudere generatie. Nu de levensverwachting stijgt, is het essentieel dat ouders hun eigen financiële planning en zorgbehoeften op lange termijn niet uit het oog verliezen wanneer zij bijspringen voor hun kinderen. Het vinden van een evenwicht tussen het ondersteunen van de volgende generatie en het waarborgen van de eigen financiële autonomie blijft een complexe uitdaging voor veel families.