De Europese Unie overweegt de inzet van een "economische bazooka" als reactie op toenemende druk vanuit de Verenigde Staten, met name in het conflict rond Groenland. Dit instrument, dat de EU in staat stelt als economisch blok te reageren op dreigingen van niet-EU-landen, is nog nooit eerder gebruikt. Tegelijkertijd wordt gespeculeerd dat voormalig president Donald Trump de steun aan Oekraïne zou kunnen inzetten als onderhandelingsmiddel voor hulp tegen Iran.
De "Europese bazooka" is een afschrikkingsmiddel dat de EU kan activeren wanneer een niet-EU-land druk uitoefent op een lidstaat. Het stelt de Unie in staat om haar aanzienlijke economische macht te gebruiken om weerstand te bieden. Europakenners Leen De Witte en Rob Heirbaut leggen uit dat dit instrument de EU de mogelijkheid biedt om als eenheid te reageren wanneer een lidstaat onder druk staat vrt.be. Hoewel de bazooka nog nooit is ingezet, lijkt de bereidheid onder Europese leiders te groeien om dit potentieel krachtige wapen te overwegen. De kwestie zal naar verwachting een belangrijk onderwerp zijn op een speciale EU-top over trans-Atlantische relaties.
De discussie over de "economische bazooka" komt op een moment dat de relatie tussen de EU en de VS onder druk staat, mede door uitspraken van Donald Trump. Trump heeft in het verleden al stevige taal gebruikt richting bondgenoten, onder meer door te suggereren dat de NAVO een "zware toekomst" tegemoet kan zien als het bondgenootschap hem niet helpt bij het beveiligen van de Straat van Hormuz Waarom Donald Trump de NAVO niet zomaar kan dwingen om de Straat van Hormuz te beveiligen | EenVandaag. Hoogleraar Martijn Kitzen van de Defensie Academie benadrukt echter dat de NAVO een defensief bondgenootschap is, gericht op verdediging en niet op aanval. Een directe inzet van de NAVO in een conflict zoals in het Midden-Oosten is volgens hem "heel vergezocht", tenzij er brede internationale steun is en een verzoek van de Verenigde Naties.
De mogelijke inzet van Oekraïne als onderhandelingsmiddel door Trump voegt een extra laag complexiteit toe aan de trans-Atlantische spanningen. Het idee dat steun aan Oekraïne gekoppeld zou kunnen worden aan hulp tegen Iran, zoals gesuggereerd door Michaël Torfs van Radio 1, wijst op een potentiële verschuiving in de Amerikaanse buitenlandse politiek . Dit zou de Europese Unie voor een dilemma plaatsen, aangezien zij een belangrijke rol speelt in de ondersteuning van Oekraïne.
De spanningen in het Midden-Oosten, met name rond Iran, zijn al langer een bron van zorg. De NRC heeft eerder negen misrekeningen van Trump belicht met betrekking tot de Iran-oorlog, waarbij de ongewenste gevolgen voor de mondiale veiligheid en Irans nucleaire capaciteiten werden benadrukt nrc.nl. Stephen Holmes van De Groene Amsterdammer merkte op dat Trumps benadering, gekenmerkt door kortetermijnvoordelen ten koste van langetermijnveerkracht, de Amerikaanse munitievoorraden in gevaarlijk tempo deed slinken groene.nl.
De Europese Unie staat voor de uitdaging om een evenwicht te vinden tussen het handhaven van haar eigen belangen en het navigeren door de complexe dynamiek van de trans-Atlantische relaties. Hoewel de "economische bazooka" een krachtig middel is, heeft Europa traditioneel de voorkeur gegeven aan dialoog. De vraag blijft of de EU bereid is dit instrument daadwerkelijk in te zetten, of dat het een afschrikkingsmiddel blijft dat "ongebruikt in de garage blijft staan" .