De militaire confrontatie tussen de Verenigde Staten en Iran, die eind februari escaleerde, heeft geleid tot een complexe en regionaal uitdijende oorlog. Professor Internationale Politiek David Criekemans van de Universiteit Antwerpen omschrijft de aanval op Iran als "de grootste politieke gok uit de carrière van Donald Trump" vrt.be. De Amerikaanse president, die tijdens zijn campagne "No forever wars" beloofde, heeft volgens Criekemans toch een nieuwe oorlog ontketend.
De situatie in het Midden-Oosten is sinds 28 februari aanzienlijk verslechterd, toen de VS en Israël gezamenlijke aanvallen lanceerden op Iran vrt.be. Deze aanvallen waren gericht op militaire sites en opslagplaatsen van ballistische raketten. Een van de meest opmerkelijke gebeurtenissen was de bevestigde dood van de Iraanse opperbevelhebber Ali Khamenei, zoals bevestigd door Trump. De VS en Israël gaven aan dat ze wilden dat het Iraanse volk "zijn lot in eigen handen kon nemen".
Iran reageerde met luchtaanvallen op Israëlische en Amerikaanse doelwitten in de gehele Golfregio vrt.be. Het conflict heeft zich inmiddels uitgebreid tot een regionale oorlog, waarbij, met uitzondering van Oman, alle landen in de regio zijn getroffen en er ook burgerdoelen zijn geraakt. De Iraanse ambassadeur bij de VN, Amir Saeid Iravani, heeft de Amerikaans-Israëlische aanvallen "oorlogsmisdaden" genoemd, verwijzend naar een aanval op een Iraanse meisjesschool waarbij meer dan honderd kinderen om het leven zouden zijn gekomen.
Trump's onderschatting en de gevolgen
Professor Criekemans stelt dat Trump de situatie "absoluut heeft onderschat" . De Amerikaanse president dacht aanvankelijk dat een grootscheepse bommencampagne Iran op de knieën zou krijgen. Echter, de situatie is veel complexer geworden met aanvallen op alle Golfstaten en de blokkade van de Straat van Hormuz. Criekemans merkt op dat Trump nu "niet goed weet hoe hieruit te geraken".
Het Amerikaanse leger beweert inmiddels meer dan twee derde van de Iraanse wapeninfrastructuur te hebben vernietigd. Centcom, het Amerikaanse commando dat verantwoordelijk is voor operaties in het Midden-Oosten, stelt dat sinds de start van het conflict meer dan 10.000 doelwitten zijn geraakt. De militaire doelstelling van deze campagne is volgens Centcom ervoor te zorgen dat het Iraanse regime zijn macht niet meer "buiten zijn grenzen" kan uitoefenen. Naar eigen zeggen is twee derde van de drone-, raket- en schipproductiesites en scheepswerven beschadigd of vernietigd .
Regionale impact en humanitaire gevolgen
De escalatie heeft ook directe gevolgen voor buurlanden. Bij een Israëlische aanval op het zuiden van Libanon zijn twee doden en acht gewonden gevallen in Harouf, volgens het Libanese persagentschap NNA. Eerdere aanvallen op het zuiden van Libanon resulteerden al in minstens drie doden en elf gewonden .
Daarnaast zijn er meldingen van incidenten op luchthavens in de Verenigde Arabische Emiraten. Een Aziatische burger kwam om het leven bij een incident op de luchthaven van Abu Dhabi, waarbij ook zeven anderen gewond raakten. Eerder raakten vier personeelsleden gewond bij een incident op de internationale luchthaven van Dubai, wat leidde tot lichte schade in een vertrekhal .
De weg vooruit
Professor Criekemans benadrukt dat Trump in zijn toespraak openlijk sprak over "regime change" in Iran en waarschuwde voor mogelijke Amerikaanse slachtoffers . De professor vraagt zich af of de Amerikaanse publieke opinie wel voorbereid is op zo'n boodschap, aangezien "niemand zat te wachten op een nieuwe oorlog". Hij vreest dat het niet eenvoudig zal zijn voor Trump om zich uit deze penibele situatie te redden en suggereert dat een vorm van de-escalatie noodzakelijk is, waarbij Trump zijn verlies zou moeten nemen door zich terug te trekken. De oorlog voortzetten zou de situatie alleen maar complexer maken.