De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft op 30 maart 2026 acht CubeSats en één gespecialiseerde payload gelanceerd aan boord van SpaceX's Transporter-16 missie. De satellietjes moeten nieuwe technologieën testen om de groeiende datastroom tussen de ruimte en de aarde efficiënter te maken, zo meldt universetoday.com.
Groeiende druk op radiofrequenties
De hoeveelheid data die door satellieten wordt gegenereerd, neemt explosief toe. Van hoogresolutie aardobservatiebeelden tot wereldwijde maritieme monitoring: ruimtegebaseerde informatie is een cruciaal onderdeel van onze infrastructuur geworden. Maar het radiospectrum dat voor deze datacommunicatie wordt gebruikt, raakt steeds voller. Volgens esa.int is het radiospectrum een schaarse hulpbron met een beperkte capaciteit om data te vervoeren. Met het stijgende aantal satellieten en de toenemende integratie van ruimtetechnologie in dagelijkse activiteiten blijft het volume aan uitgewisselde data groeien.
De nieuwe missies richten zich op het testen van lasercommunicatie, een veilige en snelle methode om ruimtevaartuigen met elkaar en met grondstations te verbinden. Daarnaast worden verbeterde methoden voor datatransmissie tussen satellieten getest, evenals geavanceerde dataverwerking in een baan om de aarde.
Grieks connectiviteitsprogramma
Vijf van de CubeSats aan boord van Transporter-16 werden ontwikkeld binnen ESA's Greek Connectivity Programme, dat door ESA wordt uitgevoerd namens het Griekse ministerie van Digitaal Bestuur. Deze lancering vertegenwoordigt een belangrijke stap in de opbouw van Griekenlands ruimtegebaseerde optische capaciteiten.
OptiSat, beheerd door Planetek Hellas, is een CubeSat ter grootte van een ontbijtgranen-doosje die een SCOT20 lasercommunicatieterminal van de Duitse fabrikant TESAT meevoert. De primaire missie is het opzetten van veilige, snelle laserverbindingen met andere kleine satellieten in een lage aardbaan.
PeakSat werd volledig ontwikkeld door de Aristoteles Universiteit van Thessaloniki. Het toestel beschikt over een ATLAS-1 laserterminal van het Litouwse bedrijf Astrolight en is bedoeld om verbeterde ruimte-naar-grond lasercommunicatie te demonstreren door data naar nieuw opgewaardeerde optische grondstations in Griekenland te sturen.
ERMIS-constellatie test verschillende technologieën
De andere drie Griekse satellieten maken deel uit van de ERMIS-constellatie, geleid door de Nationale en Kapodistriaanse Universiteit van Athene. Deze constellatie is bedoeld om verschillende soorten communicatietechnologieën te testen. ERMIS-1 en ERMIS-2 zullen 5G-connectiviteit voor satelliet-enabled Internet of Things (IoT)-toepassingen testen, evenals reguliere radio inter-satellietverbindingen. ERMIS-3, die iets groter is, beschikt ook over een ATLAS-1 laserterminal en zal de richt- en volgsystemen testen die nodig zijn om massieve hyperspectrale aardobservatiebeelden rechtstreeks via laser naar grondstations te downloaden.
Pioneer Partnership Projects
Drie extra CubeSats op de Transporter-16 lancering vallen onder ESA's Pioneer Partnership Projects-programma. Deze initiatieven zijn bedoeld om commerciële bedrijven te helpen werkende ruimte-infrastructuur tegen redelijke kosten te ontwikkelen, aldus universetoday.com.
De missies richten zich op het verminderen van het risico op het verzenden van onnauwkeurige of onnodige informatie door verbeterde dataverwerking in een baan om de aarde. Dit helpt de beperkte bandbreedte efficiënter te gebruiken en zorgt ervoor dat praktische en soms zelfs levensreddende data die mogelijk wordt gemaakt vanuit de ruimte, efficiënter beweegt en op tijd de juiste actoren bereikt.
Toekomst van ruimtecommunicatie
Met deze demonstraties zoeken organisaties naar nieuwe manieren om informatie sneller en efficiënter over grotere afstanden te laten bewegen. De missies testen verschillende elementen van lasercommunicatie als veilige en hoogwaardige aanvullende technologie op radiofrequenties. Van het testen van nieuwe optische stations op aarde tot inter-satellietverbindingen: de CubeSats richten zich op het aantonen van gemakkelijkere en kosteneffectievere technologieën.
esa.int benadrukt dat deze uitdagingen organisaties ertoe aanzetten nieuwe oplossingen te zoeken. De succesvolle implementatie van deze technologieën zou een belangrijke stap kunnen betekenen in het beheren van de groeiende datastroom vanuit de ruimte en het waarborgen van de duurzaamheid van onze orbitale infrastructuur.