De grootste detentie-instelling van België bevindt zich in een uiterst precaire situatie, zo concludeert de Commissie van Toezicht in haar meest recente jaarrapport over de gevangenis van Haren. De bevindingen van de commissie wijzen op een diepgewortelde crisis waarbij zowel de veiligheid van het personeel als de menswaardige behandeling van gedetineerden ernstig in het gedrang komt door een combinatie van structurele tekortkomingen en een chronisch gebrek aan middelen.
Onhoudbare werkdruk voor het personeel
Een van de meest urgente problemen die in het rapport naar voren komt, is de extreme druk die op de huidige personeelsbezetting rust. Door een tekort aan voldoende medewerkers wordt de bewaking van de gevangenis onmogelijk efficiënt uitgevoerd. bruzz.be zijn de fysieke en mentale uitputting onder de medewerkers een direct gevolg van deze situatie, wat de kans op cruciale fouten tijdens de dagelijkse werkzaamheden vergroot.
De ernst van de personeelscrisis werd in de praktijk pijnlijk duidelijk tijdens de maand augustus 202 aan de hand van een incident met de personeelsbezetting. In die periode was er een situatie waarbij een enkele bewaker de verantwoordelijkheid droeg voor ongeveer honderd gedetineerden die verspreid over verschillende wooneenheden verblijven. was deze mate van overbelasting een direct gevolg van de huidige personeelsschaarste, waardoor de bewaker nauwelijks in staat was om te reageren op de noden van de gevangenen of de reguliere taken te volbrengen.
Gevolgen voor de basisvoorzieningen en kwetsbare groepen
De tekortkomingen beperken zich niet enkel tot de bewaking, maar tasten ook de fundamentele levensomstandigheden binnen de muren aan. De commissie signaleerde ernstige technische mankementen aan de infrastructuur, waaronder cellen die te maken hebben met overstromingen. Bovendien is er sprake van situaties waarin de voedselvoorziening niet kon worden gegarandeerd, met periodes waarin gedetineerden gedurende 24 uur geen maaltijd ontvingen.
Deze instabiliteit heeft vooral grote impact op de meest kwetsbare bewoners van de gevangenis. Een specifiek aandachtspunt is de afdeling 'Forest House', waar moeders met jonge kinderen verblijven. blijkt dat de gebrekkige bezetting ertoe heeft geleid dat jonge kinderen soms de gehele dag in hun cel werden vastgehouden zonder dat de deuren werden geopend.
Structurele overbevolking en menselijke waardigheid
Naast de personele en technische problemen, kampt de gevangenis van Haren met een enorme overbevolking. De instelling heeft het hoogste aantal gedetineerden die op de vloer of op provisorische bedden moeten slapen in het hele land. Zoals aangekaart in de rapportage zorgt deze enorme druk voor een negatieve dynamiek die de stabiliteit van de gehele gevangenis ondermijnt. De combinatie van te weinig ruimte, te weinig personeel en een falende infrastructuur zorgt voor een situatie die door de toezichthouders als kritiek wordt bestempeld en die de fundamentele rechten van gedetineerden direct bedreigt.