In België is een zorgwekkend tekort aan eiceldonoren ontstaan, wat voor sommige vrouwen met een kinderwens tot een crisissituatie leidt. De daling in het aantal beschikbare donoren wordt in verband gebracht met een aanstaande wetswijziging die de anonimiteit van sperma- en eiceldonoren zal opheffen. Terwijl sommige kandidaten afhaken door deze nieuwe regels, zorgde de publieke aandacht voor dit tekort onlangs voor een golf van nieuwe aanmeldingen in verschillende fertiliteitscentra.
Impact van de nieuwe wetgeving
De federale regering heeft een wetsvoorstel ingediend om de anonimiteit van donoren af te schaffen. Volgens berichtgeving van vrtnws.be is het doel van deze wet om donorkinderen het recht te geven hun biologische ouders te kennen. Vanaf de leeftijd van 12 jaar zouden zij niet-identificeerbare informatie kunnen opvragen, terwijl zij vanaf 16 jaar recht krijgen op identificeerbare gegevens van hun biologische ouder. De wet is voorzien om in werking te treden op 30 juni 2027.
Naast het recht van het kind, beoogt de wetgeving onwettige praktijken tegen te gaan. In het verleden waren er schandalen waarbij sperma van donoren veel vaker werd gebruikt dan toegestaan was. De overheid wil met deze transparantie dergelijke misstanden in de toekomst voorkomen.
Menselijke tol en tegenreacties
De schaarste aan donoren heeft directe gevolgen voor vrouwen die een fertiliteitstraject volgen. Zo meldt hln.be het verhaal van Ine, een 38-jarige vrouw die haar kinderwens momenteel moet on hold zetten omdat het aantal eiceldonoren keldert. Voor haar betekent dit een emotionele klap, waarbij zij beschrijft dat haar wereld instortte door de beperkte mogelijkheden.
Deze getuigenis heeft echter een onverwacht effect gehad. In diverse Belgische ziekenhuizen meldden zich na de berichtgeving over het tekort plotseling nieuwe kandidaten. In het UZ Brussel ontving fertiliteitsarts Shari Mackens drie e-mails: twee van vrouwen die eerder al gedoneerd hadden en dit opnieuw wilden doen, en één van een vrouw die zelf een fertiliteitstraject had doorlopen. Volgens Mackens refereerden alle aanmeldingen expliciet aan het nieuws over het tekort.
Ook in andere centra was een stijging merkbaar. Het UZ Gent meldde drie nieuwe kandidaten in één dag, terwijl er in de rest van het jaar slechts vier mensen waren aangemeld. Het Ziekenhuis Oost-Limburg bevestigde eveneens drie nieuwe aanmeldingen sinds zondagochtend, wat volgens woordvoerder Jurgen Ritzen als zeer uitzonderlijk wordt beschouwd.
Visie van donoren
Niet elke donor ziet de afschaffing van de anonimiteit als een hindernis. Maaike, een vrouw die al drie keer heeft gedoneerd, beschouwt de nieuwe wet juist als een verbetering. Zij stelt dat de wensen van donorkinderen prioriteit moeten krijgen boven die van de donoren of de wensouders. Voor haar is de mogelijkheid om later eventueel contact te hebben met een donorkind, bijvoorbeeld door samen koffie te drinken, geen probleem maar een positieve stap voorwaarts.