De zoektocht naar leven buiten ons zonnestelsel krijgt een flinke impuls. De Lazuli Space Telescope wordt de eerste ruimtetelescoop ter wereld die volledig privaat wordt ontwikkeld. Het project is gefinancierd door Eric Schmidt via Schmidt Sciences en moet uiterlijk in 2029 van start gaan. Het doel: de atmosferen van 27 zorgvuldig uitgekozen exoplaneten analyseren.
Slimme observatietechniek
De Lazuli-telescoop doet het anders dan de meeste huidige methoden. Astronomen kijken doorgaans naar de thermische emissie van een planeet: de warmtestraling die het object zelf afgeeft. Lazuli richt zich in plaats daarvan op gereflecteerd sterlicht. Volgens een artikel van universetoday.com is dat een cruciale verschuiving.
Waarom? Planeten koelen af naarmate ze ouder worden. Daardoor zijn ze in het infraroodspectrum steeds moeilijker te detecteren. Door te kijken naar het licht dat de moederster weerkaatst op de planeet, kunnen ook oudere, 'volwassen' planetaire systemen in kaart worden gebracht.
De techniek heeft nog een voordeel: hij maakt het mogelijk om planeten te observeren die dichter bij hun ster staan. Die objecten reflecteren meer licht en zijn daardoor met de instrumenten van Lazuli makkelijker waarneembaar dan met traditionele infraroodsystemen.
Krachtiger dan Hubble
Om deze lastige waarnemingen mogelijk te maken, krijgt de telescoop een spiegel van drie meter breed. Dat maakt het instrument krachtiger dan de Hubble-telescoop, die een diameter van 2,4 meter heeft.
Lazuli beschikt over drie kerninstrumenten:
- een integraal veldspectrograaf,
- een optische imager met een breed gezichtsveld,
- de ExtraSolar Coronagraph (ESC).
Die laatste speelt een sleutelrol in de missie. De ESC kan exoplaneten en hun atmosfeer waarnemen met gereflecteerd sterlicht. Het instrument blokkeert het felle licht van de ster, waardoor de veel zwakkere gloed van de omringende planeet zichtbaar wordt. Zo wordt directe beeldvorming van exoplaneten mogelijk.
27 doelwitten, één doel: biosignaturen
Voor de start van de campagne hebben astronoom Logan Pearce (University of Michigan) en Ewan Douglas (Steward Observatory) een lijst opgesteld van 27 optimale doelwitten. Een prominente kandidaat daarop is 55 Cancri d, een planeet die wordt beschouwd als een analogon van Jupiter.
Het uiteindelijke doel is het vinden van biosignaturen: tekenen van biologische activiteit. Door de samenstelling van de atmosferen van deze verre werelden via gereflecteerd licht te analyseren, hopen onderzoekers meer te weten te komen dan alleen dat een planeet bestaat. De aanpak stelt wetenschappers in staat om de kloof te overbruggen tussen het bewijs van het bestaan van een planeet en het daadwerkelijk begrijpen van de atmosferische eigenschappen ervan.
🧠 Even simpel uitgelegd
Stel je voor dat je een vlieg wilt zien die rond een flitsende zaklamp vliegt. Onmogelijk, toch? De zaklamp is veel te fel. Een coronagraaf werkt als een soort zonnescherm in de telescoop: die blokkeert het licht van de ster, zodat je alleen de veel zwakkere planeet ziet. En in plaats van te kijken naar de warmte die een planeet zelf afgeeft (waardoor oude, afgekoelde planeten onzichtbaar blijven), kijkt Lazuli naar zonlicht dat door de planeet wordt weerkaatst — net zoals je de maan ziet doordat hij zonlicht terugstuurt. Uit dat weerkaatste licht kunnen wetenschappers aflezen welke gassen er in de atmosfeer zitten. Zitten er gassen tussen die op aarde door levende wezens worden geproduceerd? Dan is dat een mogelijke aanwijzing voor leven.