Meer dan duizend wiskundigen hebben een belofte ondertekend: zij gebruiken geen AI in hun wetenschappelijke onderzoek. De actie richt zich niet op de technologie zelf, maar op de manier waarop techbedrijven wiskundige doorbraken publiceren — massaal, snel en zonder uitleg.
De Association of Human Mathematicians (AHM) is opgericht als directe reactie op de werkwijze van AI-bedrijven bij het oplossen van vraagstukken waar menselijke onderzoekers al decennia aan rekenen. Volgens berichtgeving van newscientist.com telt de vereniging inmiddels meer dan 1000 leden, van PhD-studenten tot hoogleraren.
Kritiek op de 'dumpmethode'
De druppel was een actie van OpenAI begin deze maand: het bedrijf publiceerde in één keer 722 papers. Experts noemen dat massaal 'dumpen' van resultaten schadelijk voor het vakgebied.
Ook Terence Tao van de University of California, Los Angeles, uitte vorige maand zorgen. De resultaten zijn in veel gevallen wel geformaliseerd en daarmee accuraat, maar ze worden op een ondoordringbare en overhaaste manier gepresenteerd. Voor menselijke wiskundigen is het daardoor vrijwel onmogelijk om de diepere betekenis en het theoretische begrip van de oplossingen eruit te halen.
🧠 Even simpel uitgelegd
Stel dat iemand het antwoord op een supermoeilijke puzzel op je bureau smijt — zonder te laten zien hoe die erop kwam. Je weet dat het antwoord klopt, maar je leert er niets van. Dat is precies waar wiskundigen mee worstelen: AI levert correcte antwoorden, maar niet het begrijpelijke bewijs en de logica erachter. En juist dat begrip is voor hen de kern van wiskunde.
'Vegetariërs' en 'veganisten'
De AHM hanteert drie beloften voor haar leden, waarvan de derde optioneel is. Daardoor vallen leden uiteen in twee categorieën, die binnen de organisatie metaforisch worden aangeduid:
- De "vegetariërs": zij werken niet voor of met AI-bedrijven en weigeren chatbots te gebruiken voor het schrijven van wetenschappelijke papers, collegiale aantekeningen of boeken.
- De "veganisten": zij mijden elke vorm van AI volledig binnen hun onderzoeksproces.
Sam Raskin van Yale University is een voorbeeld van een "vegetariër": hij tekende de strengste, derde belofte niet.
Adviezen genegeerd
Om de kloof tussen techsector en academische wereld te dichten, is de onafhankelijke Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence opgericht. Die groep adviseert AI-bedrijven over de beste manier om wiskundige ontdekkingen te publiceren.
OpenAI gaf eerder aan de suggesties serieus te nemen en te implementeren, maar de praktijk wijst volgens berichtgeving anders uit: de meest recente publicaties van het bedrijf zijn juist in strijd met veel aanbevelingen van de adviesgroep.
Daarmee komt het fundamentele conflict bloot te liggen. AI-bedrijven focussen op het leveren van correcte antwoorden; menselijke wiskundigen hechten vooral waarde aan het begrijpelijk maken van het proces en de logica die ernaartoe leidt. De groeiende lijst van duizend ondertekenaars laat zien dat een aanzienlijk deel van de academische wereld de huidige koers van de AI-industrie onaanvaardbaar vindt.