Duitsland en Syrië hebben plannen aangekondigd voor een grootschalige terugkeer van Syrische vluchtelingen in de komende jaren. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Syrische president Ahmed al-Sharaa maakten dit bekend tijdens een gezamenlijke persconferentie in Berlijn op 30 maart 2026 welingelichtekringen.nl.
Bondskanselier Merz gaf aan te verwachten dat meer dan 80 procent van de ongeveer 900.000 Syriërs die momenteel in Duitsland verblijven, binnen de komende drie jaar naar hun thuisland zal terugkeren. Zowel Merz als Al-Sharaa benadrukten dat de terugkeerders een cruciale rol kunnen spelen bij de wederopbouw van Syrië na de burgeroorlog. Merz voegde eraan toe dat Syriërs die goed geïntegreerd zijn en in Duitsland willen blijven, dit ook kunnen .
Achtergrond van het beleid
Duitsland was een van de belangrijkste opvanglanden voor Syrische vluchtelingen tijdens de burgeroorlog, die in 2011 begon. Ongeveer een miljoen Syriërs zochten hun toevlucht in Duitsland onder het regime van Bashar al-Assad. Sinds de verdrijving van Assad eind 2024 is de roep om Syrische vluchtelingen terug te sturen toegenomen, met name vanuit conservatieve en extreemrechtse kringen in Duitsland .
Eerder, op 24 december 2025, zette Duitsland al een veroordeelde Syriër uit naar zijn thuisland, de eerste keer sinds het begin van de burgeroorlog. Deze 37-jarige man had een gevangenisstraf uitgezeten voor zware diefstal, mishandeling en afpersing. Bondskanselier Merz verklaarde destijds dat hij geen redenen meer zag voor asiel in Duitsland, aangezien de burgeroorlog in Syrië volgens hem voorbij was, een jaar na de val van dictator Assad. Hij gaf aan dat Syriërs die weigeren terug te keren, in de toekomst kunnen worden uitgezet rtl.nl.
Discussie over terugkeer en integratie
De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Nancy Faeser, gaf op 5 januari 2025 aan dat de vluchtelingenstatus van een deel van de Syrische vluchtelingen zou worden herzien. Zij stelde dat mensen die de bescherming in Duitsland niet langer nodig hebben, omdat de situatie in Syrië gestabiliseerd is, kunnen terugkeren. Faeser benadrukte echter ook dat goed geïntegreerde Syriërs die werken, Duits hebben geleerd en een nieuw thuis hebben gevonden, in Duitsland mogen blijven .
De minister van Binnenlandse Zaken had eerder al aangegeven dat Syrische vluchtelingen zonder baan of studie op termijn zouden moeten terugkeren. Dit standpunt werd geuit in de aanloop naar landelijke verkiezingen. Er verblijven ongeveer een miljoen vluchtelingen in Duitsland, waarvan 300.000 een verblijfsstatus hebben en een nieuwe toekomst hebben opgebouwd. Deze groep zou volgens correspondent Jenni Graham van DW niets te vrezen hebben, mede gezien het tekort aan arbeidskrachten in Duitsland. Zo zijn er 6000 artsen werkzaam die uit Syrië zijn gevlucht, en hun vertrek zou de gezondheidszorg ernstig in de problemen brengen bnnvara.nl.
Syrische reactie en internationale steun
De nieuwe Syrische minister van Buitenlandse Zaken, Asaad al-Shaybani, gaf op 15 januari 2025 aan dat een snelle terugkeer van Syrische vluchtelingen uit Duitsland niet noodzakelijk is, omdat zij volgens hem veilig zijn in Syrië. Deze uitspraak kwam op een moment dat meer dan 125.000 Syriërs al waren teruggekeerd sinds de val van het Assad-regime in december tpo.nl.
De Verenigde Naties verwachten dat in de eerste helft van 2025 ongeveer 1,1 miljoen Syriërs naar hun vaderland zullen terugkeren. De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) schat dat er 73,2 miljoen USD (ongeveer 71 miljoen euro) nodig is om al deze mensen bij terugkomst in Syrië te helpen tijdens de overgangsperiode . Dit bedrag is meer dan het dubbele van wat de organisatie in december had aangegeven.