De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft de verwachting uitgesproken dat een aanzienlijk deel van de Syrische vluchtelingen in Duitsland de komende jaren zal terugkeren naar hun thuisland. Deze uitspraak deed Merz tijdens een gezamenlijke persconferentie met de Syrische president Ahmed al-Sharaa in Berlijn nrc.nl. Volgens Merz zal naar schatting 80 procent van de Syriërs binnen drie jaar terugkeren, een standpunt dat ook door president al-Sharaa wordt gedeeld israelnieuws.nl.
De bondskanselier benadrukte dat de situatie in Syrië, meer dan een jaar na het einde van de burgeroorlog, "fundamenteel is veranderd" en dat de "noodzaak tot bescherming opnieuw moet worden bekeken" . Hij stelde dat er geen redenen meer zijn voor asiel in Duitsland en dat repatriëringen kunnen beginnen vrt.be.
Plannen voor terugkeer en wederopbouw
Merz kondigde aan dat Duitsland en Syrië een gezamenlijke taskforce zullen instellen om de terugkeer van vluchtelingen te versnellen duitslandinstituut.nl. Deze taskforce zal zich in eerste instantie richten op personen die geen recht meer hebben op een legale verblijfsvergunning, met name criminelen, en degenen die de Duitse gastvrijheid misbruiken of zich niet aan de wet houden .
Duitsland heeft ook financiële steun toegezegd voor de wederopbouw van Syrië. Dit jaar wordt 200 miljoen euro geïnvesteerd in projecten zoals de opbouw van ziekenhuizen, watervoorzieningen en het opleiden van leraren . Merz verwacht dat de terugkerende Syriërs, met de kennis en ervaringen die zij in Duitsland hebben opgedaan, een belangrijke rol zullen spelen in de wederopbouw van hun thuisland nos.nl. Hij suggereerde dat zij voor Duitse bedrijven in Syrië zouden kunnen werken, wat beide landen ten goede zou komen.
Uitzonderingen en kritiek
Niet alle Syriërs zullen moeten terugkeren. Merz gaf aan dat Syriërs die "goed geïntegreerd" zijn, zoals artsen en ingenieurs, in Duitsland kunnen blijven . Hij merkte echter op dat veel vluchtelingen juist in Syrië nodig zijn.
De uitspraken van Merz staan in contrast met eerdere verklaringen van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul. Wadephul had na een bezoek aan Syrië in november 2025 aangegeven dat van een "waardig" leven in Syrië voorlopig geen sprake kon zijn, en dat hij niet verwachtte dat Syrische vluchtelingen op korte termijn zouden terugkeren .
Huidige situatie en politieke context
Momenteel verblijven er ongeveer een miljoen Syriërs in Duitsland, waarvan de meesten tijdens de vluchtelingencrisis van 2015 arriveerden . Een groot deel van deze groep heeft inmiddels een Duits paspoort of verblijfsrecht, en 94 procent van hen wil in Duitsland blijven. Sinds de val van president Assad en tot november 2025 zijn 6.500 mensen vrijwillig teruggekeerd.
De regering van Merz hanteert een strengere lijn ten aanzien van vluchtelingen en immigranten, mede door de groeiende steun voor de extreemrechtse AfD-partij, die zich sterk richt op illegale immigratie . Merz wil vooral haast maken met het terugsturen van de ongeveer 10.000 Syriërs die geen recht op verblijf hebben, wat neerkomt op ongeveer 1 procent van alle Syriërs in Duitsland . Hoewel de Duitse regering in januari aankondigde wekelijks mensen uit te zetten, zijn tot nu toe slechts vier veroordeelde criminelen gedeporteerd.