De Belgische regering onderzoekt momenteel de mogelijkheid om een nieuwe mobiele brigade op te richten die specifiek bedoeld is voor ondersteuning bij acute crisissituaties. Minister van Defensie Theo Francken spreekt in dit verband over de creatie van een "Rijkswacht 2.0", een initiatief dat moet dienen als versterking voor de politie tijdens grootschalige onrust in stedelijke gebieden.
Militaire expertise tegen stedelijk geweld
De noodzaak voor deze nieuwe structuur komt voort uit de huidige veiligheidsdynamiek in grote steden. Volgens vrt.be is er een behoefte aan een proportioneel antwoord op geweld in de straten, waarbij specifiek wordt verwezen naar recente incidenten in Luik en Brussel. Hoewel de politie in deze steden maximale inspanningen levert, stelt minister Francken dat zij er momenteel niet in slaagt om de rust volledig te herstellen.
Het doel is om een "extra gewapende arm" te creëren die kan worden ingezet wanneer situaties dreigen te escaleren, zoals bij rellen. Deze eenheid zou niet functioneren als een regulier leger, maar als een gespecialiseerde reserve van personeel met een militaire scholing. Om de democratische controle te waarborgen en een te sterke militarisering te vermijden, zou deze brigade onder de voogdij van het ministerie van Binnenlandse Zaken komen te staan.
Samenwerking tussen kabinetten
Het plan wordt gezamenlijk ontwikkeld door de kabinetten van Defensie en Binnenlandse Zaken. Minister Bernard Quintin (MR) werkt nauw samen met Theo Francken (N-VA) om de concrete vormgeving van deze structuur te bepalen. Volgens bruzz.be zijn beide ministers er in principe "zo goed als eens" over om deze nieuwe organisatie op te zetten. De ambitie is om op korte termijn een uitgewerkt voorstel aan de regering voor te leggen.
Balans tussen veiligheid en historie
De herintroductie van een model dat sterk doet denken aan de voormalige Rijkswacht roept echter ook vragen op. In de wordt herinnerd aan de redenen waarom de oorspronkelijke Rijkswacht destijds werd afgeschaft, waaronder zorgen over militarisering en gebrekkige informatie-uitwisseling.
De huidige plannen proberen een balans te vinden door de operationele aansturing nauw te verbinden met civiele veiligheidsdiensten. De brigade is bedoeld voor momenten waarop de reguliere politiecapaciteit ontoereikend is, zonder dat dit leidt tot een permanente militaire aanwezigheid in de publieke ruimte. Zo hopen de ministers een kader te scheppen dat effectiever is dan de huidige ad-hoc inzet van militairen bij uitzonderlijke situaties.
De verdere uitwerking van dit plan zal bepalen hoe de integratie tussen de militaire reserve en de civiele politie precies zal verlopen. Zoals , is de focus nu gericht op het vertalen van de principiële overeenstemming naar een concreet beleidsvoorstel.