De bekende magistraat Henri Heimans heeft de afgelopen periode de persoonlijke en traumatische geschiedenis van zijn familie onder de aandacht gebracht. In zijn recente reflecties beschrijft hij hoe de ervaringen van zijn ouders tijdens de Tweede Wereldegende de psychologische gesteldheid van de hele familie generaties lang hebben beïnvloed. De deportaties en de constante dreiging van de nazi-bezetting lieten diepe sporen na die niet enkel de overlevenden, maar ook hun nakomelingen hebben getekend.
Een familiegeschiedenis getekend door deportatie
De familiegeschiedenis van Heimans is onlosmakelijk verbonden met de wreedheden van het nazi-regime. De paden van zijn ouders leidden beiden naar de kampen, zij het via verschillende omstandigheden. Volgens berichtgeving van bruzz.be werd zijn vader, Genia Heimans, als Jood vanuit het kamp Breendonk gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz.
Zijn moeder, Rie Goethals, onderging eveneens een zware beproeering. Zij was actief in het verzet en werd na arrestatie ondergebracht in het concentratiekamp Ravensbrück. De impact van deze gebeurtenissen was zo destructief dat het de dagelijkse levenswijze en passies van de overlevenden permanent veranderde. Heimans merkte op dat de emotionele schade pas volledig zichtbaar werd na het overlijden van zijn moeder, waarbij hij verwees naar het feit dat zij door de oorlogstrauma's nooit meer de viool had aangeraakt.
Het fenomeen van het 'KZ-syndroom'
Om de langetermijngevolgen van deze ervaringen wetenschappelijk en psychologisch te duiden, heeft Heimans samen met Dirk Verhofstadt het werk KZ-syndroom uitgebracht. In deze publicatie staat een specifieke vorm van posttraumatische stressstoornis (PTSS) centraal, die voortkomt uit de extreme onveiligheid in de kampen. In een aflevering van de podcast van het humanistischverbond.be wordt uitgelegd hoe de constante dreiging van de dood of fysieke verminking bij de overlevenden leidde tot chronische angst en nachtmerries.
Dit psychologische fenomeen wordt beschreven als een onuitwisbaar litteken. De trauma's zijn niet louter historische feiten, maar vormen een voortdurende psychische realiteit voor degenen die de kampen hebben overleefende. Zo wordt ook in andere teksten van het humanistischverbond.be benadrukt dat dit litteken nooit volledig verdwijnt en de levensloop van de overlevenden en hun nageslacht blijvend beïnvloedt.
Wortels in een multicultureel Brussel
De achtergrond van de familie Heimans vindt zijn oorsprong in de stad Brussel, met name in de wijk Schaarbeek. De grootouders van de magistraat waren Joodse vluchtelingen uit Rusland die zich in België vestigden en een handel in kousen en sokken runden. Het ouderlijk huis in de De Lochtstraat was een plek van culturele diversiteit, waar talen zoals Russisch, Duits en Jiddisch werden gesproken. Deze multiculturele context vormde het fundament voor een gezin dat probeerde te navigeren door een tijdperk van toenemende politieke onderdrukking en willekeur.
Juridische strijd als moreel kompas
De persoonlijke geschiedenis van Heimans vertaalt zich ook naar zijn professionele carrière als magistraat. Zijn inzet voor mensenrechten en de verdediging van de rechtsstaat is diep geworteld in de lessen die hij trok uit het lot van zijn ouders. Dit uitte zich onder meer in zijn actieve rol als burgerlijke partij in de rechtszaken tegen groepen zoals Schild & Vrienden, een rol die hem veel publieke aandacht en ook kritiek opleverde hln.be.
Zijn weigering om weg te kijken bij onrecht is een constante factor in zijn werk. Na de uitspraak van de rechtbank in de zaak rond Dries van Langenhove, gaf Heimans aan dat hij bepaalde ontwikkelingen niet kon laten passeren, gedreven door de noodzaak om de waarden te beschermen die zijn ouders zo zwaar hadden moeten betalen demorgen.be. Ondanks de juridische en sociale druk die hij soms ervaart, blijft zijn focus liggen op de bescherming van kwetsbare groepen en het eerherstellen van de menselijke waardigheid.