De rol van cipier in Belgische gevangenissen wordt steeds uitdagender, gekenmerkt door overbevolking, een tekort aan personeel en een toename van agressie en corruptie. Deze factoren creëren een complexe en veeleisende werkomgeving voor penitentiaire ambtenaren.
Christoph Visart, een ervaren cipier die nu coördinator stagebegeleiding is in de gevangenis van Haren, beschrijft de realiteit achter de tralies. Hij begon 33 jaar geleden als cipier en merkt op dat weinig mensen dromen van deze carrière, die zelden positief in het nieuws komt bruzz.be. Visart benadrukt de moeilijke omstandigheden, zoals drie gedetineerden in een cel van twaalf vierkante meter, wat zowel voor gevangenen als personeel zwaar is. Ondanks de uitdagingen vindt hij het werk boeiend, omdat het draait om menselijk contact. Hij gelooft zelfs dat sommige gedetineerden in de gevangenis een beter mens kunnen worden .
De problemen waarmee cipiers te maken krijgen, zijn al langer bekend. Hans Van Nieuwenhuyze, een cipier in de gevangenis van Gent, en Guy De Smet van het Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt (VSOA) in Dendermonde, wijzen overbevolking en personeelstekorten aan als de voornaamste oorzaken van agressie dewereldmorgen.be. Deze omstandigheden leiden tot een gebrek aan begeleiding voor gedetineerden, wat de spanningen binnen de gevangenismuren verhoogt. De Smet stelt dat de justitie, ondanks herhaaldelijke oproepen van vakbonden voor meer personeel en capaciteit, te weinig actie onderneemt.
De agressie tegen cipiers beperkt zich niet tot de gevangenis zelf. Er zijn incidenten geweest waarbij personeelsleden buiten de gevangenis werden geviseerd. Zo werd in januari 2025 een molotovcocktail geplaatst bij de woning van een personeelslid van de gevangenis in Haren, en eerder die maand werd de auto van een andere cipier in Haren in brand gestoken met een molotovcocktail . Deze aanvallen benadrukken de kwetsbaarheid van het gevangenispersoneel.
Naast fysieke agressie worden cipiers ook geconfronteerd met druk en intimidatie die kunnen leiden tot corruptie. In september 2025 werden in de gevangenis van Haren cipiers en ander personeel opgepakt in het kader van een corruptieonderzoek vrt.be. Criminoloog Jelle Janssens van de UGent verklaart dat dit vaak niet het gevolg is van verleiding, maar van dwang. Gedetineerden zouden cipiers onder druk zetten door bijvoorbeeld foto's van familieleden te tonen en te dreigen met gevolgen als er niet wordt meegewerkt. Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) bevestigt dit en wijst op het belang van betere bescherming en anonimisering van persoonsgegevens van cipiers om hen te vrijwaren van dergelijke praktijken.