De Brusselse regering heeft besloten de financiële middelen voor het onderzoeksfonds Innoviris met 20 procent te verminderen, wat ertoe leidt dat er in 2026 geen nieuwe onderzoeks- en innovatieprojecten meer gefinancierd kunnen worden. Deze beslissing heeft een golf van kritiek teweeggebracht bij zowel de academische wereld als het lokale ondernemersmilieu, dat vreest voor de economische toekomst van het Brussels Gewest.
Een stop op nieuwe projecten
De begrotingsmaatregel heeft directe gevolgen voor de werking van Innoviris, een instelling die cruciaal is voor het cofinancieren van innovatie binnen Brusselse bedrijven, de publieke sector en non-profitorganisaties. Hoewel de resterende middelen zullen volstaan om de projecten die momenteel al lopen te ondersteunen, wordt de geldkraan voor nieuwe initiatieven volledig dichtgedraaid bruzz.be. Na de korting van 20 procent zal het beschikbare budget voor het fonds dalen naar 30 miljoen euro.
De impact van deze financieringsstop is groot, aangezien Innoviris zich richt op diverse strategische domeinen. Het fonds ondersteunt onder andere de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, het testen van nieuwe medische toepassingen in de gezondheidszorg en het zoeken naar technologische oplossingen voor de klimaatcrisis. Een concreet voorbeeld van een succesvol project was de ontwikkeling van een AI-gestuurde tool door een universitair ziekenhuis om de opsporing van zaadcellen te verbeteren.
Academische en ondernemerswereld waarschuwen
De wetenschappelijke gemeenschap heeft fel gereageerd op het besluit. Een groep van ongeveer 120 academici verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Université Libre de Bruxelles (ULB) uitte hun zorgen in een open brief die onlangs werd verspreid . De auteurs van de brief stellen dat de overheid zichzelf hiermee een essentieel instrument voor regionale ontwikkeling ontzegt. Volgens de academici is de beslissing niet enkel een budgettaire maatregel, maar een maatschiale keuze die de stimulering van economische activiteit en de creatie van nieuwe werkgelegenheid in Brussel belemmert.
Ook de start-upsector uit zijn ongenoegen. Veel succesvolle bedrijven die vandaag in Brussel gevestigd zijn, danken hun bestaan aan de initiële steun van de overheid. In de kritiek worden namen genoemd zoals het interactieplatform Wooclap en de digitale verzekeringsmakelaar Yago, die zonder de noodzakelijke overheidsfinanciering waarschijnlijk nooit in de hoofdstad zouden zijn opgestart .
Contrast met het Vlaamse innovatiebeleid
De beslissing in Brussel zorgt voor een scherp contrast met de aanpak in de naburige regio Vlaanderen, waar de focus op het versterken van innovatiestructuren juist groot blijft. In Vlaanderen wordt gewerkt met een complex netwerk van ondersteunende organisaties die de brug slaan tussen onderzoek en de industrie. Dit netwerk omvat onder meer Strategische OnderzoeksCentra (SOC’s), Technology Transfer Offices (TTO’s) en provinciale innovatiecentra serv.be. Deze structuren zijn specifiek ontworpen om innovatie toegankelijk te maken voor een brede laag van ondernemingen en de samenwerking tussen verschillende sectoren te stimuleren.
Daarnaast is er in Vlaanderen een duidelijke beweging naar wat men noemt "missiegedreven innovatiebeleid". Dit beleid heeft als doel om technologische vooruitgang in te zetten voor het aanpakken van grote maatschappelijke, ecologische en sociale uitdagingen van de 21ste eeuw volgens een verklaring van serv.be. Door de focus te leggen op specifieke missies, probeert de Vlaamse overheid het innovatievermogen van bedrijven direct te koppelen aan de behoeften van de burger en de planeet.
De huidige koers van de Brusselse regering, die kiest voor een ingrijpende vermindering van het Innoviris-budget, lijkt daarmee haaks te staan op deze bredere trend van strategische investeringen in innovatieve ecosystemen. Terwijl andere regio's hun structuren proberen te versterken om economische veerkracht te creëren, dreigt Brussel de fundamenten voor toekomstige technologische groei tijdelijk te bevriezen.