Het Brusselse kunstcentrum Bozar heeft de komst van de Israëlische dirigent Lahav Shani bevestigd voor een aanstaande uitvoering met het Münchner Philharmoniker. De aankondiging zorgt voor opvallende nieuwsgierigheid, aangezien de dirigent vorig jaar nog door het Gent Festival van Vlaanderen werd geweerd vanwege politieke controverses rondom de situatie in Gaza.
Besluit van Bozar na interne discussies
Volgens berichtgeving van bruzz.be heeft het Brusselse Bozar besloten de Israëlische dirigent Lahav Shani uit te nodigen voor een concert, ook al leidde zijn aanwezigheid in België eerder tot felle debatten. Hoewel de exacte datum voor de uitvoering nog niet is vastgelegd, is de aankondiging als onderdeel van de presentatie van het nieuwe concertprogramma naar buiten gekomen.
De beslissing van de Brusselse instelling volgt op een periode van interne overweging. Christophe Slagmuylder, de directeur van Bozar, verduidelijkte in een bericht aan De Standaard dat de gesprekken met de dirigent en de Münchner Philharmonker al sinds het begin van 2025 gaande waren. Dit was een tijdperk dat voorafging aan de incidenten in Gent. Slagmuylder gaf aan dat de onderhandelingen destijds kortstondig waren gepauzeerd, maar dat de organisatie na uitgebreide interne debatten is gekomen tot de conclusie dat er geen gegronde reden is om het optreden te weigeren. De directie van Bozar stelt bovendien dat zij verklaringen hebben gevonden waarin Shani de situatie in Gaza als "onaanvaardbaar" bestempelt.
Context: De uitsluiting in Gent
De aankomst van Shani in Brussel staat in schril contrast met de gebeurtenissen van vorig jaar in Gent. In september 2025 besloot het Gent Festival van Vlaanderen om een optreden van de Münchner Philharmoniker onder leiding van Shani op het laatste moment te annuleren. De festivalorganisatie baseerde dit besluit op een gebrek aan duidelijkheid over de persoonlijke houding van de dirigent ten opgebrachte politieke situatie in Israël en de humanitaire crisis in Gaza. Volgens de organisatie was er onvoldoende helderheid over zijn standpunt tegenover wat zij omschreven als het regime in Tel Aviv.
Deze beslissing in Gent leidde destijds tot een internationale controverse. Terwijl sommigen de actie van het festival steunden als een moreel statement, bekritiseerden anderen de keuze als een vorm van politieke censuur in de cultuursector.
Politieke reacties en waardering
De controverse rondom Shani trok ook de aandacht van de Belgische politieke top. Zo werd in september 2025 verslag gedaan door vrt.be dat premier Bart De Wever de dirigent persoonlijk had opgezocht in Essen, Duitsland. De Wever woonde daar een concert van het orkest bij om zijn waardering voor de muzikant uit te drukken en om kritiek te leveren op de Gentse beslissing. Hoewel De Wever de noodzaak van Europese sancties tegen de oorlog in Gaza erkende, sprak hij zich krachtig uit tegen het weigeren van artiesten op basis van hun afkomst.
De politieke discussie rondom dit dossier bleef echter niet beperkt tot de premier. In de Belgische politiek werden er verschillende geluiden gehoord, waarbij figuren zoals de CD&V-voorzitter Sammy Mahdi de besluitvorming rondom dergelijke culturele incidenten omschreven als "symboolpolitiek", volgens berichtgeving van nieuwsblad.be.
Wie is Lahav Shani?
Tussen de politieke en morele discussies door blijft de artistieke reputatie van de dirigent groeien. Shani, een 36-jarige muzikant die in Berlijn woont, staat bekend als een opvallende verschijking in de klassieke muziekwereld. Zo beschrijft vrt.be de dirigent als iemand die zonder stokje dirigeert en een natuurlijke spontaniteit bezit.
Zijn muzikale achtergrond is diep geworteld in zijn familie, waarbij hij opgroeide in een muzikaal milieu in Tel Aviv. Hoewel hij door de ene groep wordt gezien als een "bruggenbouwer" die de hoop koestert dat Palestijnen en Israëli's via muziek samen kunnen komen, wordt hij door critici soms gezien als iemand die niet voldoende afstand neemt van de Israëlische politiek. Met de aankomende komst naar Bozar zal de focus in Brussel echter, zoals de directie aangeeft, primair op de artistieke kwaliteit van de uitvoering liggen.