Slagaderverkalking, medisch atherosclerose genoemd, was altijd een probleem van vijftigers en ouder. Dat beeld klopt niet. Uit een grote studie onder bijna 17.000 mensen blijkt dat bijna tien procent van de jongvolwassenen al vetplaques in de slagaders heeft.
Dat is zorgelijk. Bij atherosclerose hopen vetrijke plaques zich op in de wanden van slagaders. Die ophopingen belemmeren de bloedstroom en kunnen in ernstige gevallen leiden tot een beroerte of hartaanval.
Volgens newscientist.com corrigeren de resultaten het idee dat jongeren een laag risico lopen. Onderzoeker Olli Raitakari van de Universiteit van Turku in Finland benadrukt dat atherosclerose geen ziekte is die pas op latere leeftijd ontstaat. Het is een proces dat het hele leven doorloopt en dus al vroeg in de volwassenheid aanwezig kan zijn. Eerder onderzoek van Raitakari en zijn team uit 2025 liet al zien dat ongeveer 5 procent van de Finse volwassenen onder de 30 jaar plaques had in de halsslagaders.
Hoe de studie werkte
Het nieuwe onderzoek werd geleid door Borja Ibáñez van het Spaanse Nationaal Centrum voor Cardiovasculair Onderzoek in Madrid. De onderzoekers rekruteerden bijna 17.000 volwassenen tussen de 18 en 70 jaar uit Spanje en Denemarken. Deelnemers met een bekende cardiovasculaire aandoening door atherosclerose werden uitgesloten. De groep bestond uit evenveel mannen als vrouwen en werd verdeeld in vijf leeftijdscategorieën, beginnend bij de groep van 18 tot 29 jaar.
Om de plaques nauwkeurig in kaart te brengen, gebruikten de onderzoekers geavanceerde beeldvorming. Met echografie inspecteerden ze de slagaders in de benen en de nek. Met CT-angiografie maakten ze gedetailleerde 3D-beelden van de bloedvaten die het hart van zuurstof en bloed voorzien. Zo konden ze verschillende locaties in de slagaders analyseren over een breed leeftijdsspectrum — een belangrijk gat in de medische kennis dat hiermee wordt opgevuld.
Wat betekent dit?
De resultaten bevestigen dat vetplaques niet plotseling op middelbare leeftijd ontstaan. Het is een sluipend proces dat al vroeg in de volwassenheid begint. Vroege detectie maakt duidelijk dat preventie en aandacht voor cardiovasculaire gezondheid al op jongere leeftijd nodig zijn. De traditionele focus op ouderen bij het diagnosticeren van slagaderverkalking is daarmee onvoldoende: de risico's bij twintigers en dertigers zijn een reëel fenomeen.
🧠 Even simpel uitgelegd
Je slagaders zijn de buisjes die bloed door je lichaam pompen. Bij slagaderverkalking plakken vetdeeltjes tegen de wand van die buisjes aan, net als aanslag in een waterpijp. Die vetophopingen heten plaques. Hoe meer plaques, hoe smaller de buis wordt en hoe moeilijker het bloed stroomt. Als zo'n buis helemaal dichtzit of een plaque loslaat, kan dat een hartaanval of beroerte veroorzaken. Het bijzondere van dit onderzoek: die aanslag blijkt al te beginnen bij mensen van twintig, terwijl artsen het probleem vooral zochten bij vijftigers en ouder.