Brussel, België – De vraag of oorlog Europa en specifiek België kan bereiken, wordt steeds vaker gesteld. Defensiespecialisten Michelle Haas en Tim Haesebrouck van de Universiteit Gent benadrukken dat, hoewel de dreiging voor België anders is dan voor landen aan de oostgrens van Europa, ons land niet buiten schot blijft. Vooral hybride dreigingen, zoals sabotage en desinformatie, vormen een significant risico.
Michelle Haas, gespecialiseerd in Europees defensiebeleid, stelt dat de dreiging van oorlog in Europa reëel en groeiend is durfdenken.be. De Russische invasie in Oekraïne destabiliseert de regio en test de grenzen van de NAVO. Mocht Rusland succes boeken, dan zou dit de weg kunnen effenen voor verdere agressie, mogelijk gericht op Baltische staten of strategische doelen in West-Europa.
Voor België is de concrete oorlogsdreiging anders dan voor bijvoorbeeld Estland. Toch is België, ondanks zijn geografisch strategische ligging, historisch gezien minder geneigd om in defensie te investeren dan veel andere EU-landen. Vanuit Russisch perspectief zou België een kwetsbaar doelwit kunnen zijn, gezien de aanwezigheid van belangrijke havens en het NAVO-hoofdkwartier. Haas wijst erop dat België ernstige tekortkomingen heeft in essentiële defensiecapaciteiten, zoals luchtafweer .
Een conventionele oorlog met tanks en soldaten in de straten van Brussel is onwaarschijnlijk, maar Rusland kan aanzienlijke schade toebrengen via hybride aanvallen. Hierbij valt te denken aan sabotage van kritieke infrastructuur en grootschalige desinformatiecampagnes gericht op de bevolking. Deze moderne vormen van oorlogsvoering vereisen een hogere maatschappelijke weerbaarheid en sensibilisering, zoals bijvoorbeeld in Zweden al gebeurt .
Michelle Haas en Tim Haesebrouck proberen in hun podcast "De Paniekzaaiers" nuance aan te brengen in de vaak alarmerende berichtgeving over geopolitieke ontwikkelingen. Ze benadrukken dat er geen reden is tot paniek, maar dat het wel essentieel is om te leren omgaan met onzekerheid. Snelle oplossingen voor geopolitieke conflicten bestaan niet durfdenken.be. Hun doel is om over oorlog, dreiging en rampscenario's te spreken zonder mensen te verlammen, en alarmerende koppen in hun context te plaatsen.
De geopolitieke situatie blijft turbulent. 2024 was een jaar van aanhoudende militaire conflicten en spanningen, en 2025 belooft eveneens woelig te worden . De discussie over de-escalatie en onderhandelingen versus militaire escalatie en herbewapening is actueel. De PVDA stelt dat het naïef is te denken dat meer wapens een oorlog kunnen beëindigen, en pleit voor de-escalatie pvda.be.
Ondertussen zijn de gevolgen van conflicten elders in de wereld ook in België voelbaar. De repatriëring van Belgen uit het Midden-Oosten na een escalatie van spanningen leidde tot discussie binnen de Belgische politiek. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot benadrukte dat alleen hij en de premier België vertegenwoordigen op het internationale toneel, ondanks uiteenlopende meningen binnen de regering over de rechtvaardiging van militaire operaties vrt.be.
De realiteit van oorlog wordt ook belichaamd door individuen zoals "Sphinx", een voormalige bpost-medewerker die nu als vrijwilliger aan de Oekraïense grens met Rusland dient. Zijn verhaal illustreert de extreme omstandigheden en de persoonlijke offers die gepaard gaan met de huidige conflicten vrt.be. Dit onderstreept de urgentie van een doordachte benadering van defensie en veiligheid in Europa.