Een uitgebreid onderzoek naar de evolutie van het politieke taalgebruik in Duitsland heeft een significante trendbreuk blootgelegd in de manier waarop over migratie wordt gesproken. Terwijl de naoorlogse periode werd gekenmerkt door een sterke nadruk op solidariteit, is er in het afgelopen decennium een duidelijke stijging zichtbaar van anti-solidaire sentimenten binnen de parlementaire debatten.
De studie beslaat een indrukwekkende tijdspanne van meer dan 150 jaar. De onderzoekers analyseerden teksten uit de Reichstag (1867-1933), de West-Duitse Bundestag (1949-1990) en de huidige herenigde Bundestag tot en met 2025. Volgens een arxiv.org lag de focus van dit project op het in kaart brengen van de ontwikkeling van verschillende subtypes van solidariteit en anti-solidariteit door de jaren heen.
Innovatie in tekstanalyse via AI
Voorheen was het analyseren van politieke discoursen op deze schaal een tijdrovend proces dat afhankelijk was van handmatige annotatie door mensen. De onderzoekers, waaronder Ole Pütz en Aida Kostikova, hebben echter aangetoond dat grote taalmodellen (LLM's) een schaalbaar en effectief alternatief vormen.
In het kader van deze werden diverse modellen getest op basis van hun grootte, prompting-strategieën en fine-tuning. Hieruit bleek dat modellen zoals GPT-5 en gpt-oss-120B resultaten behaalden die vergelijkbaar waren met de consensus tussen menselijke beoordelaars. Om eventuele systematische fouten of bias in de langetermijntrends te minimaliseren, maakten de auteurs gebruik van Design-based Supervised Learning (DSL), een methode die zorgt voor een nauwkeurigere statistische correctie van de data.
Historische context en recente breuken
De resultaten van de data-analyse tonen een scherp contrast tussen verschillende historische tijdperken. In de periode direct na de Tweede Wereldoorlog, specifiek tussen 1949 en 1957, waren de niveaus van solidariteit relatief hoog. Dit kwam vooral naar voren in de vorm van compassie en steun gebaseerd op groepsidentiteit, wat mede samenhangt met de context van ontheemden in die tijd.
Deze trend is in de hedendaagse politiek echter drastisch gewijzigd. De analyse van de periode 2009-2025 wijst uit dat er sinds 2015 een opvallende toename is van anti-solidaire uitingen in de parlementaire debatten. De onderzoekers concluderen dat LLM's zeer waardevol kunnen zijn voor grootschalige sociaalwetenschappelijke analyses, mits er strikte validatie en correctie plaatsvindt.
Methodologische precisie
Bij het rapporteren van dergelijke complexe resultaten is taalkundige precisie van groot belang. In de academische verslaglegging is het essentieel om een correct onderscheid te maken tussen een enkelvoudige studie en een reeks onderzoeken. Zo wordt in grammrify.com toegelicht dat de term 'analysis' wordt gebruikt voor een enkelvoudige studie, terwijl 'analyses' de meervoudsvorm is. Deze nauwkeurigheid in terminologie is cruciaal wanneer men resultaten uit meerdere databronnen presenteert.
Het volledige onderzoek is geaccepteerd voor publicatie in het vakblad Computational Linguistics. De auteurs stellen dat de recente verschuiving naar anti-solidariteit een markante breuk vormt met de naoorlogse traditie van solidariteit. De studie biedt daarmee een nieuw kader voor het gebruik van kunstmatige intelligentie om politieke verschuivingen over meerdere eeuwen te detecteren, mits men steunt op .