Een tsunami die in augustus 2025 een afgelegen fjord in Alaska trof, blijkt volgens nieuw wetenschappelijk onderzoek de op één na grootste ooit geregistreerde natuurramp van dit type te zijn geweest. De gigantische golf bereikte een hoogte van maar liefst 481 meter en werd veroorzaakt door een massale aardverschuiving in het Tracy Arm-fjord, ongeveer 80 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Juneau.
Massale aardverschuiving als oorzaak
Op 10 augustus 2025 om 5:26 uur lokale tijd stortte een enorme hoeveelheid gesteente van een bergwand in het water. Volgens usatoday.com ging het om ongeveer 64 miljoen kubieke meter rots — een volume dat overeenkomt met 24 keer de Grote Piramide van Gizeh. De rotsmassa stortte in minder dan één minuut naar beneden, wat een seismische golf veroorzaakte die over de hele wereld werd gedetecteerd.
De kracht waarmee deze enorme hoeveelheid gesteente het water raakte, creëerde een tsunami van ongekende proporties. bbc.com bereikte de golf een hoogte van bijna 500 meter, waarmee het de tweede hoogste tsunami ooit wordt, alleen overtroffen door de tsunami in Lituya Bay in 1958, die 530 meter hoog was.
Verwoestende impact op het ecosysteem
Het Tracy Arm-fjord, een populaire bestemming voor cruiseschepen, is een smal en diep waterlichaam dat zich ver landinwaarts uitstrekt, omringd door steile rotswanden die meer dan 1.000 meter hoog kunnen zijn. De tsunami verwoestte de vegetatie langs de fjordwanden over een lengte van bijna 40 kilometer.
"De impact van de Tracy Arm-tsunami was vooral ecologisch, waarbij uitgestrekte delen van het kustregenwoud werden weggevaagd," verklaarde hoofdonderzoeker Dan Shugar usatoday.com. "Ongelooflijk genoeg kwam niemand om het leven. Maar het scheelde weinig."
Onderzoekers bepaalden de hoogte van de golf door te meten waar de vegetatie was weggeslagen, wat dramatische littekens op de rotswanden achterliet. De golf bereikte zo'n extreme hoogte omdat het immense watervolume dat door de aardverschuiving werd verplaatst, door een beperkte ruimte werd geperst.
Klimaatverandering als onderliggende factor
Het onderzoek wijst op een verontrustende link met klimaatverandering. De aardverschuiving werd volgens wetenschappers veroorzaakt doordat de gletsjer die de bergwand ondersteunde, was teruggetrokken als gevolg van stijgende temperaturen. Dit liet het gesteente zonder ondersteuning achter, waardoor het instabiel werd.
sundayguardianlive.com toont deze gebeurtenis aan hoe snel veranderende gletsjers het kustrisico in arctische gebieden kunnen hervormen. De klimaatgedreven instabiliteit in arctische landschappen kan een directe bedreiging vormen voor de groeiende cruisetoerisme-industrie in de regio.
Staande golf bleef dag lang oscilleren
Een opmerkelijk aspect van deze tsunami was dat er een staande golf ontstond die gedurende een volledige dag heen en weer bleef bewegen door het fjord. Dit fenomeen, waarbij de golf tussen de fjordwanden oscilleerde, is zeldzaam bij tsunami's en onderstreept de unieke omstandigheden van deze gebeurtenis.
De seismische activiteit die door de aardverschuiving werd veroorzaakt, werd wereldwijd geregistreerd door meetstations. usatoday.com benadrukte dat "deze instorting een seismische golf veroorzaakte die over de hele wereld werd waargenomen."
Toenemende risico's voor toerisme
Hoewel er bij dit incident geen slachtoffers vielen, waarschuwen wetenschappers voor toenemende risico's in de toekomst. Het Tracy Arm-fjord is een populaire bestemming voor cruiseschepen die toeristen naar de gletsjers van Alaska brengen. De combinatie van terugwijkende gletsjers en instabiele bergwanden creëert potentieel gevaarlijke situaties voor schepen en bezoekers in deze afgelegen gebieden.
De gebeurtenis dient als een wake-up call voor de risico's die klimaatverandering met zich meebrengt in arctische kustgebieden. Terwijl gletsjers blijven smelten en terugtrekken, kunnen meer bergwanden instabiel worden, wat het risico op vergelijkbare gebeurtenissen in de toekomst vergroot.
Wetenschappers benadrukken het belang van voortdurende monitoring van gletsjers en bergwanden in kwetsbare gebieden, vooral in regio's die populair zijn bij toeristen. De 2025 Alaska-tsunami toont aan dat zelfs in afgelegen gebieden natuurrampen van catastrofale omvang kunnen plaatsvinden, met potentieel verstrekkende gevolgen voor mens en natuur.