Het aantal fysieke bankkantoren in België is de afgelopen tien jaar meer dan gehalveerd, van 6.527 in 2015 naar 2.865 in 2025. Deze trend, die blijkt uit cijfers van sectorfederatie Febelfin, weerspiegelt een bredere verschuiving naar digitalisering in de banksector, zowel in België als in Nederland. Organisaties zoals UNIZO en Buurtsuper.be uiten hun bezorgdheid over de gevolgen voor de toegankelijkheid van bankdiensten unizo.be.
In België is de daling van het aantal bankkantoren al langer aan de gang. Tussen 2000 en 2023 is het aantal kantoren gedaald van 12.751 naar iets meer dan 3.000 buurtsuper.be. Deze snelle afname heeft geleid tot een "kaalslag", waarbij kleine lokale kantoren steeds minder vrijheid krijgen ten gunste van een meer gecentraliseerde aansturing. Dit resulteert in een verminderde bereikbaarheid en een grotere afstand tussen klant en bank, aldus UNIZO. De organisatie waarschuwt dat België in 2024 onder de 3.000 kantoren zou kunnen uitkomen, wat onder het Europees gemiddelde ligt .
Ook in Nederland is een vergelijkbare ontwikkeling zichtbaar. Begin deze eeuw telde Nederland nog 6.100 bankkantoren, terwijl dit aantal nu nog slechts rond de achthonderd ligt security.nl. De Nederlandse grootbanken hebben in de afgelopen tien jaar het aantal kantoren met meer dan de helft verminderd, van 1.371 naar 857. Deze fysieke locaties worden steeds vaker vervangen door servicepunten, beeldbankieren, financiële coaches en apps fd.nl.
De verschuiving naar digitale dienstverlening roept vragen op over de toegankelijkheid voor bepaalde groepen in de samenleving. NSC-Kamerlid Van Hijum benadrukte in de Tweede Kamer dat digitale dienstverlening voor veel mensen geen gemak, maar een drempel vormt. Cijfers van De Nederlandsche Bank tonen aan dat 2,6 miljoen Nederlanders hulp nodig hebben bij het regelen van hun bankzaken, en ongeveer 400.000 volwassenen hun bankzaken volledig uit handen hebben gegeven. Deze groepen zijn sterk afhankelijk van persoonlijke dienstverlening en contact .
Demissionair minister Van Weyenberg van Financiën erkende dat de afname van het aantal kantoren nog niet voldoende is gecompenseerd door alternatieve dienstverlening voor mensen die moeite hebben met digitale bankzaken. Hij stelde dat oplossingen gezocht moeten worden in het toegankelijker maken van digitaal bankieren en het beter afstemmen van de digitale omgeving op de gebruiker .
Naast de bankkantoren is ook het aantal bankautomaten in België sterk gedaald. In 2015 waren er nog 8.727 automaten, een aantal dat in 2023 was afgenomen tot 5.199 verspreid over 3.224 locaties . Als reactie op de kritiek op het tekort aan geldautomaten, heeft de Belgische banksector zich in maart vorig jaar geëngageerd om tegen eind 2025 voldoende automaten te voorzien met een betere spreiding. Dit omvat onder andere de afspraak om per gemeente minstens één bankautomaat voor geldafname te garanderen, en in stedelijke gebieden een automaat binnen een straal van 2 kilometer .
Ondanks de snelle daling van het aantal kantoren, telde België in 2016 nog relatief veel fysieke kantoren vergeleken met andere Europese landen, met 603 bankkantoren per 1 miljoen inwoners. Enkel Cyprus en Spanje hadden er meer. Nederland had in datzelfde jaar slechts 102 kantoren per 1 miljoen inwoners vrt.be. Echter, de trend van verdere sluitingen zet zich onverminderd voort, waarbij banken aangeven dat klanten steeds vaker zelf beslissen waar en wanneer ze hun bankzaken regelen, veelal via digitale kanalen.