Een recente analyse van archiefgegevens heeft geleid tot de identificatie van 65 potentiële objecten in de buitenste regionen van ons zonnestelsel. Onder deze kandidaten bevinden zich vier zeldzame Neptunus-Trojanen, wat nieuwe inzichten biedt in de dynamiek van de verre grenzen van ons sterrenstelsel.
Een onderzoeker heeft een uitgebreide zoektocht uitgevoerd in de NOIRLab Source Catalog DR2, een dataset die beelden bevat van de Dark Energy Camera (DECam) over de periode 2012-2019. In een wetenschappelijk rapport dat op 10 november 2026 werd gepubliceerd via arxiv.org, beschrijft Gioele Cerati hoe hij single-epoch detecties heeft geanalyseerd om objecten in het verre zonnestelsel op te sporen.
Methodiek en validatie
Het proces begon met het koppelen van detecties van een enkele nacht aan een model van een gebonden baan. Om foutieve resultaten te voorkomen, werden de waarnemingen gecontroleerd op artefacten, statische bronnen en reeds bekende hemellichamen. De bevestiging van de kandidaten gebeurde via 'forced measurements' op ten minste twee nieuwe archiefnachten.
Volgens de publicatie op slaagde de gebruikte linker erin om 96% van de bekende objecten terug te vinden die op vier nachten in één 'sky tile' aanwezig waren. De totale recall van het proces lag echter op ongeveer 7%, een beperking die wordt toegeschreven aan de frequentie van de waarnemingen, de verdeling van de tegels en de onvolledigheid van de catalogus.
Classificatie van de kandidaten
In totaal werden 81 objecten uit de catalogus onderzocht. Hiervan kregen vier objecten een officiële aanduiding. De overige 77 objecten werden ingedeeld in verschillende bewijsklassen:
- Klasse A: 53 objecten met sterk bewijs (multi-opposities over ten minste negen nachten).
- Klasse B: 12 objecten met minder sterk bewijs.
- Klasse C: 12 objecten die niet werden meegeteld in de uiteindelijke selectie.
Voor de 65 kandidaten uit klasse A en B zijn integraties van 10 miljoen jaar uitgevoerd om hun banen te bepalen. Hieruit bleek dat er vier kandidaten zijn voor L4 Neptunus-Trojanen, met booglengtes van 13 tot 19 jaar. Daarnaast werden 21 resonante objecten, 13 'detached' objecten, negen scatterende objecten, twee Centauren en 16 klassieke objecten geïdentificeerd. Een specifiek object uit klasse B vertoont een periheliumafstand (q) van 48,8 astronomische eenheden (au).
Implicaties voor de astronomie
De zoektocht had ook als doel om aanwijzingen te vinden voor de hypothetische 'Planeet Negen'. Echter, er werd geen enkel object bevestigd dat zich voorbij de 80 au bevindt. Volgens de auteur van het rapport op beperkt dit resultaat de theorieën over Planeet Negen nauwelijks.
Om onbedoelde verstoringen van lopende waarnemingen te voorkomen, worden de exacte posities van de objecten geheim gehouden tot ze een officiële aanduiding krijgen of tot 30 juni 2027. De samenvattingen van deze objecten zijn wel reeds gepubliceerd.
Hoewel deze data via platforms zoals google.be en informatiebronnen van about.google toegankelijk kunnen worden gemaakt voor het grote publiek, blijft de primaire wetenschappelijke validatie gebaseerd op de technische analyse van de NOIRLab-data. De resultaten onderstrepen de waarde van het hergebruiken van archiefgegevens om zeldzame objecten in de verste uithoeken van ons zonnestelsel te vinden.